Smear Testi Nasıl Yapılır? HPV Testi ve Rahim Ağzı Taraması

Smear testi, jinekolojik muayene masasında vajinaya yerleştirilen spekulum yardımıyla rahim ağzının görülmesi ve yumuşak bir fırçayla buradan hücre örneği alınmasıyla yapılır. İşlem birkaç dakika sürer ve genellikle ağrı yapmaz. Aynı örnekten HPV testi de çalışılabilir.

Rahim ağzı taraması hastalık belirtisi olmayan kadınlara yapılır. Amaç, ileride kansere dönüşebilecek hücre değişikliklerini henüz hiçbir yakınma yokken bulmak ve gerekirse tedavi etmektir.

Smear Testi Nedir?

Smear testi, tıbbi adıyla Pap smear, rahim ağzının (serviks) yüzeyinden alınan hücrelerin mikroskop altında incelendiği bir tarama yöntemidir. Patolog, hücrelerde olağan dışı bir değişiklik olup olmadığına bakar.

Smear bir kanser teşhis testi değildir; olası bir sorunu işaret eden bir eleme testidir. Anormal bir sonuç çıktığında kesin durum ek incelemelerle netleştirilir.

HPV Testi Nedir, Smear Testinden Farkı Ne?

HPV testi, rahim ağzından alınan örnekte insan papilloma virüsünün (HPV) yüksek riskli tiplerinin bulunup bulunmadığını araştırır. Smear hücrelerdeki değişikliğe, HPV testi ise bu değişikliğe yol açabilecek virüse bakar.

• Smear (sitoloji): Hücre yapısında değişiklik var mı?
• HPV testi: Rahim ağzı kanseriyle ilişkili yüksek riskli HPV tipi var mı?
• Birlikte kullanım: İki test aynı örnekten çalışılabilir; HPV pozitifse hücre incelemesi yorumun yönünü belirler.

HPV, cinsel temasla bulaşan ve yaygın görülen bir virüstür. Enfeksiyonların önemli bir bölümü bağışıklık sistemi tarafından kendiliğinden temizlenir. Yalnız bazı yüksek riskli tipler uzun süre kalıcı olduğunda hücre değişikliklerine yol açabilir. HPV taşımak bir ahlaki yargı konusu değildir; tek bir partneri olan kişilerde de görülebilir.

Smear Testi Nasıl Yapılır? Adım Adım

1. Hazırlık: Muayene öncesinde son adet tarihiniz, gebelik durumunuz ve önceki test sonuçlarınız sorulur.
2. Pozisyon: Jinekolojik muayene masasına uzanır, dizlerinizi bükerek bacaklarınızı destek yerlerine koyarsınız.
3. Spekulum: Vajinaya ince, kayganlaştırılmış bir spekulum yerleştirilir ve rahim ağzı görünür hâle getirilir.
4. Örnek alma: Yumuşak bir fırça rahim ağzında birkaç kez döndürülerek hücre örneği alınır.
5. Laboratuvar: Örnek sıvı içeren bir kaba ya da cam lama aktarılır ve incelenmek üzere laboratuvara gönderilir.

Örnek alma bölümü genellikle bir iki dakikadan kısa sürer. Muayene sonrasında günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz; kısa süreli hafif bir lekelenme olabilir.

Smear Testinden Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

• Testi adet kanamasının bittiği, bir sonraki adete de zaman olan günlere planlayın.
• Testten önceki iki gün vajinal fitil, krem, kayganlaştırıcı kullanmayın.
• Testten önceki gün cinsel ilişkiden ve vajina içini yıkamaktan kaçının.
• Gebeyseniz ya da gebelik şüpheniz varsa bunu muayeneden önce belirtin.

Bu öneriler örneğin doğru değerlendirilmesini sağlar. Kısa bir lekelenme ya da hafif bir akıntı testin yapılmasına engel olmayabilir; emin değilseniz randevu öncesinde bize sorabilirsiniz.

Smear Testi Acıtır mı, Rahatsızlık Nasıl Azaltılır?

Test kimi kadınlarda kısa süreli baskı ya da kramp hissi oluşturabilir. Kaygı ve kasların gerilmesi rahatsızlığı artırır. Derin ve yavaş nefes almak, kalçayı masaya bırakmak ve ne hissettiğinizi bize söylemek işinizi kolaylaştırır. Gerekirse daha küçük bir spekulum kullanılabilir ve işlem istediğiniz an durdurulabilir.

Daha önce zor ya da ağrılı bir muayene deneyimi yaşadıysanız bunu randevu sırasında belirtmeniz, muayenenin size göre planlanmasına yardımcı olur.

Rahim Ağzı Taraması Hangi Yaşlarda ve Kaç Yılda Bir Yapılır?

Güncel tarama yaklaşımlarında HPV testi temel alınır ve gerekli durumlarda smear ile birlikte değerlendirilir. Rahim ağzı kanseri belirti vermeden önce yıllar süren bir ön aşamadan geçtiği için düzenli tarama, değişiklikleri erken yakalamanın en güvenilir yoludur.

Kılavuz bilgisi olarak, ülkemizdeki tarama yaklaşımında test genellikle 30 ile 65 yaş arasındaki kadınlara ve 5 yılda bir yapılacak şekilde tanımlanmıştır. Bu yaş ve aralıklar zaman içinde güncellenebileceği için sizin için uygun tarama aralığını muayenede güncel kılavuza göre belirliyoruz. Yakınmanız varsa ya da önceki sonucunuz anormalse test aralığını size göre ayrıca planlıyoruz.

Smear ve HPV Test Sonuçları Ne Anlama Gelir?

Normal sonuç

HPV negatif ve hücreler normalse bir sonraki tarama zamanına kadar ek işlem gerekmez.

HPV pozitif, hücreler normal

Virüs saptanmış ama hücrelerde değişiklik görülmemişse genellikle belirli bir süre sonra testin tekrarlanması önerilir. Bu sürede enfeksiyon kendiliğinden temizlenebilir.

Hücrelerde değişiklik saptanması

ASCUS, LSIL ya da HSIL gibi raporlar, hücrelerde farklı düzeylerde değişiklik olduğunu gösterir. Bu bir kanser tanısı değildir. Değişikliğin derecesine ve HPV sonucuna göre takip ya da kolposkopi planlanır.

Kolposkopi nedir?

Kolposkopi, rahim ağzının büyüteçli özel bir cihazla incelenmesidir. Şüpheli bir alan görülürse oradan küçük bir doku örneği (biyopsi) alınabilir. Biyopsi sonucu ileri tedavi gerekip gerekmediğini belirler.

Smear Testinin Sonucu Ne Zaman Çıkar, Sonra Ne Olur?

Örnek laboratuvarda incelendikten sonra sonuç bize iletilir; süre çalışılan laboratuvara ve istenen testlere göre değişir. Sonuç geldiğinde raporu sizinle birlikte değerlendiriyor ve bir sonraki adımı anlatıyoruz. Normal sonuçta yalnızca bir sonraki tarama tarihi not edilir. Takip gereken bir sonuçta ise kontrol zamanı ya da ek inceleme planlanır. Sonucu beklerken kaygı duymanız doğaldır; raporla ilgili anlamadığınız her terimi sormaktan çekinmeyin.

HPV Aşısı ve Taramanın İlişkisi

HPV aşısı, aşının içerdiği HPV tiplerine karşı koruma sağlar ve virüsle karşılaşmadan önce yapıldığında daha etkili olur. Ancak aşı bütün yüksek riskli tipleri kapsamadığı için aşılı kadınların da tarama programını sürdürmesi gerekir. Aşının size uygun olup olmadığını yaşınıza ve kişisel durumunuza göre muayenede konuşuyoruz.

Özel Durumlarda Smear Testi Yapılır mı?

Gebelikte smear testi yapılır mı?

Gebelikte smear testi yapılabilir ve gebeliğe zarar vermez. Tarama zamanı gebeliğe denk geldiyse testin gebelik sırasında mı, doğumdan sonra mı yapılacağına önceki sonuçlarınıza bakarak birlikte karar veriyoruz. Örnek alındıktan sonra hafif lekelenme olabilir; bu genellikle kendiliğinden geçer.

Cinsel ilişki deneyimi olmayan kadınlarda

HPV büyük ölçüde cinsel temasla bulaştığı için hiç cinsel ilişki deneyimi olmayan kadınlarda tarama gerekliliği kişiye göre değerlendirilir. Bu konuda kaygınız varsa muayene öncesinde bizimle açıkça konuşabilirsiniz; muayene şekli sizin onayınızla belirlenir.

Rahmi alınmış kadınlarda

Rahim ve rahim ağzı ameliyatla alınmışsa taramanın sürdürülmesi ameliyatın nedenine bağlıdır. Ameliyat kanser öncesi bir değişiklik ya da kanser nedeniyle yapıldıysa vajina kubbesinden örnek alınarak takip sürebilir. Rahim ağzı yerinde bırakıldıysa tarama genellikle devam eder.

Hangi Durumlarda Tarama Zamanını Beklemeden Doktora Gidilmeli?

Tarama, belirtisi olmayan kadınlar içindir. Aşağıdaki yakınmalar varsa bir sonraki tarama tarihini beklemeden muayene olmanız önerilir:

• Cinsel ilişki sonrası kanama
• Adet arası ya da menopoz sonrası kanama
• Kötü kokulu ya da kanlı akıntı
• Kasık ağrısı ya da ilişki sırasında ağrı

Smear testini İzmir'de adetin hangi döneminde yaptırmalıyım?

Smear için en uygun zaman adet kanamasının tamamen bittiği, bir sonraki adete de birkaç gün bulunan dönemdir. Muayenehanemizde rahim ağzı taramanızı yapıyor, sonuçlarınızı yorumluyor ve anormal bir sonuçta izlenecek yolu sizinle birlikte planlıyoruz. Elinizde önceki smear ya da HPV raporları varsa muayeneye getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Rahim ağzı taraması, yıllık kadın hastalıkları muayenesi ve ultrasonla aynı randevuda yapılabilir. Op. Dr. Hayri Aksüt ile randevu almak için iletişim ve randevu bilgilerimizi kullanabilir ya da bizi arayabilirsiniz.