Operatif Histeroskopi: Polip, Rahim İçi Bölme, Miyom ve Yapışıklık Tedavisi

Operatif histeroskopi, rahim içinde bulunan bir sorunun karın açılmadan, rahim ağzı yoluyla ve kamera görüntüsü altında tedavi edildiği ameliyattır. Polip, rahim içi bölme (septum), rahim boşluğuna doğru büyüyen miyom ve rahim içi yapışıklıklar bu yolla giderilebilir. Ameliyat genellikle anestezi altında yapılır ve genellikle aynı gün eve dönülür.

Operatif Histeroskopi Nedir?

Operatif histeroskopi, içinde çalışma kanalı bulunan bir histeroskop ya da rezektoskop (kesme ve yakma ucu olan histeroskop) ile yapılan tedavi amaçlı histeroskopidir. Kamera rahim içini ekrana aktarırken kanaldan geçirilen ince makas, tutucu ya da elektrikli tel ile sorunlu doku çıkarılır veya kesilir.

Tanı amaçlı işlemden farkı, yapılacak işin büyüklüğüdür. Aletler daha kalın olduğu için rahim ağzının hafifçe genişletilmesi gerekebilir. Bu nedenle işlem genellikle anestezi altında yapılır. Rahim içine yalnızca bakılması gereken durumlarda ise çoğu zaman anestezisiz yapılabilen ofis histeroskopi yeterli olur.

Operatif Histeroskopi Kimlere Uygulanır?

Operatif histeroskopi, rahim içinde tedavi gerektiren bir bulgu saptanmış ya da güçlü biçimde düşünülen hastalara uygulanır. Bulgu genellikle ultrason, rahim filmi ya da ofis histeroskopi sırasında ortaya çıkar. Ameliyat düşünülen başlıca hasta grupları şunlardır:

• Polip ya da submüköz miyoma bağlı ara kanama veya uzun ve yoğun adet kanaması olanlar
• Gebe kalmaya çalışan ve rahim içinde tutunmayı zorlaştırabilecek bir yapı saptanan kadınlar
• Tekrarlayan gebelik kaybı yaşayan ve rahim içi bölmesi olan hastalar
• Kürtaj ya da doğum sonrası adetleri belirgin azalan veya kesilen, yapışıklık düşünülen kadınlar
• Menopoz sonrası kanaması olan ve rahim içinde polip görülen hastalar

Ameliyata karar verirken bulgunun büyüklüğü kadar şikâyetiniz, yaşınız ve gebelik planınız da hesaba katılır.

Operatif Histeroskopi ile Hangi Sorunlar Tedavi Edilir?

Rahim içi polip nasıl alınır?

Rahim içi polipler, rahim zarından kaynaklanan yumuşak çıkıntılardır. Ara kanama, lekelenme ve gebe kalmada güçlüğe yol açabilirler. Histeroskopide polip görülerek sapından ya da tabanından kesilir ve bütün olarak çıkarılır. Çıkarılan doku patolojiye gönderilir. Rahim içi poliplerin neden oluştuğu ve hangi belirtileri verdiği de ayrıca ele alınır.

Rahim içi bölme (septum) nasıl tedavi edilir?

Septum, rahim boşluğunu ortadan ikiye ayıran doğumsal bir perdedir. Tekrarlayan gebelik kaybı ve bazı durumlarda erken doğumla ilişkilendirilmiştir. Operatif histeroskopide perde, rahim duvarıyla aynı hizaya gelene kadar ince bir tel ya da makasla kesilir. Kesilen perde dokusu genellikle kendiliğinden rahim duvarına çekilir; çıkarılması gereken büyük bir parça kalmaz.

Septumun rahim dışından görülen bir şekil bozukluğuyla (örneğin iki boynuzlu rahim) karıştırılmaması önemlidir. Bu ayrım için ameliyattan önce üç boyutlu ultrason ya da MR gerekebilir.

Submüköz miyom histeroskopiyle alınabilir mi?

Rahim kasından gelişip rahim boşluğuna doğru büyüyen miyomlara submüköz miyom denir. Bu miyomlar yoğun adet kanamasına ve gebe kalmada güçlüğe yol açabilir. Miyomun büyük bölümü rahim boşluğundaysa histeroskopiyle dilimler halinde kesilerek çıkarılabilir.

Miyomun önemli bir kısmı rahim duvarının içinde kalıyorsa işlem iki seansa bölünebilir ya da farklı bir yöntem gerekebilir. Rahim duvarında ya da dış yüzeyinde yerleşen miyomlarda kapalı ya da açık miyom ameliyatı gündeme gelir.

Rahim içi yapışıklık (Asherman sendromu) nasıl açılır?

Rahim içi yapışıklıklar, genellikle önceki kürtaj, doğum sonrası işlemler ya da enfeksiyon sonrasında rahim duvarları arasında oluşan bantlardır. Adet kanamasında belirgin azalma, adetin kesilmesi ve gebe kalamama ile kendini gösterebilir. Operatif histeroskopide bu bantlar kamera altında dikkatle kesilerek rahim boşluğu yeniden açılır.

Yapışıklıklar tekrar edebildiği için ameliyattan sonra rahim zarının iyileşmesini destekleyen hormon tedavisi ve kısa süre sonra kontrol histeroskopisi önerilebilir.

Rahim içinde kalan spiral ya da doku çıkarılabilir mi?

İpi kaybolmuş ya da rahim duvarına gömülmüş bir spiral ve önceki gebelikten kalan doku parçaları histeroskopi altında görülerek çıkarılabilir. Bu sayede rahim içi körlemesine kazınmadan yalnızca hedef doku alınmış olur.

Operatif Histeroskopi Nasıl Yapılır?

Ameliyat anestezi altında yapılır ve genel olarak şu adımlarla ilerler:

1. Anestezi: Genel anestezi ya da belden uyuşturma (spinal anestezi) uygulanır.
2. Rahim ağzının hazırlanması: Gerekirse rahim ağzı kademeli olarak genişletilir; bazı hastalarda bunun için ameliyattan önce ilaç verilebilir.
3. Rahim içinin açılması: Rahim boşluğu sıvıyla genişletilir. Verilen ve geri alınan sıvı miktarı ameliyat boyunca izlenir.
4. Tedavi: Polip, miyom, bölme ya da yapışıklık kamera altında kesilir veya çıkarılır.
5. Kontrol: Rahim içi son kez gözden geçirilir, kanama kontrol edilir.
6. Uyanma ve gözlem: Anesteziden uyanma sonrası birkaç saat izlenirsiniz; genellikle aynı gün evinize dönersiniz.

Operatif Histeroskopi Öncesi Hazırlık

Ameliyat tarihi genellikle adet kanamasının bittiği ve rahim zarının ince olduğu günlere göre belirlenir. Hazırlık sürecinde şunlar yapılır:

• Kan sayımı, kan grubu ve gerekli diğer kan testleri
• Anestezi uzmanının değerlendirmesi
• Gebelik olmadığının doğrulanması
• Kullandığınız ilaçların, özellikle kan sulandırıcıların gözden geçirilmesi
• Ameliyattan önce belirtilen süre boyunca aç kalınması

Büyük submüköz miyomlarda, miyomu küçültmek ya da kansızlığı düzeltmek için ameliyattan önce bir süre ilaç tedavisi önerilebilir.

Operatif Histeroskopi Sonrası İyileşme

Ameliyattan sonra birkaç gün ile birkaç hafta arasında süren kanama ya da kahverengi akıntı olabilir. Adet sancısına benzer kramplar ilk günlerde belirgindir ve ağrı kesiciyle kontrol altına alınır. Karında kesi olmadığı için dikiş bakımı gerekmez.

Masa başı işlerde çalışanlar genellikle birkaç gün içinde işlerine dönebilir. Kanama sürdüğü sürece cinsel ilişki, tampon kullanımı, havuz ve deniz önerilmez. Ateş, kötü kokulu akıntı, artan karın ağrısı ya da çok yoğun kanama olursa hemen bize ulaşın; ulaşamıyorsanız en yakın hastanenin acil servisine başvurun.

Patoloji sonucu ne zaman çıkar?

Çıkarılan doku patoloji laboratuvarında incelenir. Sonuç genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde çıkar ve kontrol muayenesinde size açıklıyoruz. Polip ve miyomlar genellikle iyi huyludur; yine de rapor görülmeden süreç tamamlanmış sayılmaz.

Ameliyattan sonra kontrol histeroskopisi gerekir mi?

Her hastada gerekmez. Tek bir polipin alındığı ve şikâyetin geçtiği durumlarda ultrasonla kontrol genellikle yeterlidir. Yaygın yapışıklık açılan ya da geniş tabanlı bir bölme kesilen hastalarda ise rahim içinin yeniden kapanıp kapanmadığını görmek için birkaç hafta sonra ince aletle kısa bir kontrol bakısı önerilebilir.

Operatif Histeroskopinin Riskleri Nelerdir?

Tedavi amaçlı histeroskopi, tanı amaçlı işleme göre biraz daha fazla risk taşır. Bunun nedeni kullanılan aletlerin daha kalın, işlemin daha uzun olmasıdır. Başlıca riskler:

• Rahim duvarının delinmesi: Özellikle bölme ve yapışıklık tedavisinde dikkat gerektirir. Delinme fark edilirse işlem durdurulur ve gerekirse karın içi laparoskopiyle kontrol edilir.
• Sıvı yüklenmesi: Uzun süren miyom tedavilerinde rahmi genişleten sıvının bir kısmı dolaşıma geçebilir. Bu nedenle sıvı dengesi ameliyat boyunca ölçülür ve belirlenen sınıra ulaşılırsa işlem sonlandırılır.
• Kanama: Genellikle sınırlıdır; nadiren ek müdahale gerektirebilir.
• Enfeksiyon: Ateş ve kötü kokulu akıntıyla kendini gösterir, antibiyotikle tedavi edilir.
• Yeni yapışıklık oluşumu: Özellikle geniş alanda çalışılan işlemlerden sonra görülebilir.

Polipte Kürtaj Yeterli mi, Histeroskopi Ne Zaman Gerekir?

Bu soru, rahim içi polip tanısı alan hastaların muayenede dile getirdiği sorulardan biridir. Kürtaj, rahim içinin görülmeden kazınmasıdır. Rahim zarından genel örnek almak için kullanılabilir; ancak saplı ve hareketli bir polip kürtaj aletinden kaçabilir ve rahim içinde kalabilir. Histeroskopide ise polip görülerek tabanından alınır, işlemin sonunda rahim içinde kalıntı olup olmadığı kontrol edilir.

Op. Dr. Hayri Aksüt, rahim içi poliplerde kürtajın tedavi etkinliğini inceleyen bir çalışmanın (2013) yazarları arasındadır. Rahim içi polipte kürtajın ne zaman yeterli olduğu hasta soruları üzerinden ayrıca ele alınır.

Operatif Histeroskopi Gebelik Şansını Artırır mı?

Rahim içinde embriyonun tutunmasını engelleyebilecek bir sorun varsa, bu sorunun giderilmesi gebelik için uygun ortamı hazırlamayı amaçlar. Rahim boşluğunu bozan submüköz miyomların ve yaygın yapışıklıkların tedavisinin gebelik ihtimaline olumlu etkisi olduğu düşünülür.

Ancak operatif histeroskopi tek başına gebeliği sağlamaz. Gebe kalmamanın başka nedenleri de varsa, örneğin tüp tıkanıklığı, yumurtlama sorunu ya da sperm kalitesinde düşüklük, bunlar da ayrıca ele alınır. Ameliyat bu nedenle kısırlık tedavisinin bir parçası olarak planlanır.

Hekimden Not: Operatif Histeroskopiyi Ne Zaman Önermem?

Bir ameliyatın size fayda sağlamayacağını düşünüyorsak, maddi kazancı olsa dahi o ameliyatı önermiyoruz. Rahim içinde bir bulgu görülmesi, tek başına ameliyat gerekçesi sayılmaz.

Belirti vermeyen, küçük ve gebelik planı olmayan bir kadında saptanan polip izlenebilir. Rahim boşluğunu bozmayan bir miyom için histeroskopik ameliyat uygun değildir. Rahim dışından görülen şekil bozukluklarında (iki boynuzlu rahim gibi) bölme kesisi yapılmaz. Aktif enfeksiyon ya da gebelik varlığında da işlem ertelenir. Kararımızın gerekçesini muayene sırasında sizinle açıkça paylaşıyoruz.

Polip ya da miyom için İzmir'de operatif histeroskopi kararı nasıl verilir?

Operatif histeroskopi kararını, Torbalı'daki muayenehanemizde yapacağımız muayene ve ultrasondan sonra veriyoruz. Gerekirse önce ofis histeroskopiyle tanıyı netleştiriyor, ardından ameliyat tarihini ve hazırlık adımlarını planlıyoruz. Ameliyatınızı Op. Dr. Hayri Aksüt bizzat yapar.

Ultrason, MR, rahim filmi ya da önceki histeroskopi raporlarınızı getirmeniz planlamayı kolaylaştırır. Randevu için telefonla ya da WhatsApp ile ulaşabilirsiniz; muayenehane adresimiz iletişim bilgilerimizdedir.