Vajinal Akıntı: Normal mi? Mantar Enfeksiyonu ve Tedavisi

Vajinal akıntı, vajinanın sağlıklı kalması için ürettiği doğal bir salgıdır ve çoğu zaman bir hastalık belirtisi değildir. Akıntının rengi, kokusu ya da kıvamı değiştiğinde veya kaşıntı, yanma, kızarıklık başladığında ise mantar ya da başka bir enfeksiyon düşünülür. Belirtiler birbirine benzediği için tedavi tahmine göre değil, muayeneyle konan tanıya göre seçilir.

Akıntıyla ilgili soru sormak kimi zaman çekingenlik yaratabilir. Oysa bu, kadın hastalıkları muayenesinde en olağan konulardan biridir ve doğru tanıyla genellikle kolayca tedavi edilir.

Vajinal Akıntı Nedir, Ne Zaman Normaldir?

Vajinal akıntı, rahim ağzı ve vajina duvarındaki bezlerden gelen, ölü hücreleri ve mikropları dışarı taşıyan sıvıdır. Bu sayede vajina nemli kalır ve enfeksiyonlara karşı korunur.

Normal akıntının özellikleri genellikle şunlardır:

• Berrak, süt beyazı ya da hafif krem renginde olması
• Belirgin, rahatsız edici bir kokusunun olmaması
• Kaşıntı, yanma ya da ağrı yapmaması
• Miktar ve kıvamının döngü boyunca değişmesi

Yumurtlama döneminde akıntı artar, kaygan ve yumurta akı kıvamında olabilir. Gebelikte, cinsel uyarılma sırasında ve hormonlu doğum kontrol yöntemi kullananlarda da miktar artabilir. Bu değişiklikler kendi başına tedavi gerektirmez.

Anormal Vajinal Akıntı Hangi Belirtilerle Kendini Gösterir?

Akıntı alışılmış düzeninden farklılaştığında bir enfeksiyon ya da başka bir durum söz konusu olabilir. Dikkat edilmesi gereken işaretler şunlardır:

• Renk değişikliği: sarı, yeşil, gri ya da kanlı akıntı
• Balık kokusuna benzeyen ya da keskin, kötü koku
• Kesilmiş süt görünümünde, topak topak akıntı
• Köpüklü ya da belirgin şekilde sulanmış akıntı
• Dış genital bölgede kaşıntı, yanma, kızarıklık ya da şişlik
• İdrar yaparken ya da cinsel ilişki sırasında ağrı
• Kasık ağrısı, ateş ya da adet dışı kanama

Vajinal Mantar Enfeksiyonu Nedir?

Vajinal mantar enfeksiyonu, vajinada doğal olarak az miktarda bulunan Candida adlı mantarın aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkan bir enfeksiyondur. Tıpta vulvovajinal kandidiyazis olarak adlandırılır. Kişisel temizlik eksikliğinin bir sonucu değildir; vajinadaki doğal dengenin bozulmasıyla gelişir.

Mantar enfeksiyonunun belirtileri nelerdir?

Mantar enfeksiyonunda en belirgin yakınma kaşıntıdır. Akıntı genellikle beyaz, koyu ve kesilmiş süt görünümündedir, belirgin bir kokusu olmaz. Dış genital bölgede kızarıklık, şişlik, yanma ve idrar yaparken sızı eşlik edebilir.

Mantar enfeksiyonuna ne yol açar?

• Antibiyotik kullanımı (vajinadaki yararlı bakterileri azaltabilir)
• Gebelik ve hormon değişiklikleri
• Kan şekeri iyi kontrol edilmeyen diyabet
• Bağışıklığı baskılayan hastalıklar ya da ilaçlar
• Uzun süre nemli kalan dar giysiler ve sentetik iç çamaşırları
• Parfümlü ürünler ve vajina içini yıkama (vajinal duş)

Akıntının Diğer Nedenleri Nelerdir?

Her kaşıntı ya da akıntı mantar değildir. Belirtiler birbirine benzeyebileceği için tedavi tahmine göre değil tanıya göre seçilir.

Bakteriyel vajinoz

Vajinadaki bakteri dengesinin bozulmasıyla oluşur. Gri beyaz, sulu ve özellikle ilişki sonrası artan balık kokulu akıntı tipiktir. Kaşıntı genellikle belirgin değildir. Tedavisinde mantar ilacı değil, uygun antibiyotik kullanılır.

Trikomonas ve diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar

Trikomonas, klamidya ve gonore gibi enfeksiyonlar akıntıda renk ve koku değişikliği, idrar yaparken yanma ya da kasık ağrısı yapabilir. Bazıları belirti vermeden de seyredebilir. Bu enfeksiyonlarda partnerin de değerlendirilmesi gerekebilir.

Enfeksiyon dışı nedenler

Unutulan bir tampon, rahim ağzındaki değişiklikler, alerji yapan temizlik ürünleri ve menopozdaki hormon azalması da akıntıda değişikliğe neden olabilir.

Vajinal Akıntının Nedeni Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis için yakınmalarınız dinlenir ve jinekolojik muayene yapılır. Muayene sırasında akıntının rengi, kıvamı ve vajina duvarının görünümü değerlendirilir.

1. Öykü: Belirtilerin ne zaman başladığı, daha önce benzer şikâyet olup olmadığı, kullanılan ilaçlar sorulur.
2. Muayene: Dış genital bölge, vajina ve rahim ağzı incelenir.
3. Akıntı örneği: Gerekirse pamuklu bir çubukla örnek alınır ve test edilir.
4. Ek testler: Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon şüphesinde ilgili testler istenir.

Muayeneden önceki bir iki gün vajinal fitil, krem ya da vajina içi yıkama kullanmamanız sonuçların doğru yorumlanmasına yardımcı olur.

Vajinal Mantar Enfeksiyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Mantar enfeksiyonu, vajinaya uygulanan fitil ya da kremlerle veya ağızdan alınan mantar ilaçlarıyla tedavi edilir. Hangi ilacın ve ne kadar süreyle kullanılacağı belirtilerin şiddetine, gebelik durumuna ve enfeksiyonun tekrarlayıp tekrarlamadığına göre belirlenir.

Gebelikte bazı ağızdan alınan mantar ilaçları önerilmez; bu nedenle gebeyseniz ya da gebelik şüpheniz varsa ilaç kullanmadan önce bize danışın. Bakteriyel vajinoz ya da başka bir enfeksiyon saptanırsa tedavi o nedene göre değiştirilir.

Mantar Enfeksiyonu Neden Tekrarlar?

Tedaviye rağmen yakınmalar sık sık geri geliyorsa altta yatan bir neden araştırılır. Kontrol edilmemiş diyabet, tanının aslında mantar olmaması, ilacın yarım bırakılması ya da farklı bir Candida türü bu nedenler arasındadır. Tekrarlayan durumlarda akıntı örneğiyle türün belirlenmesi ve daha uzun süreli bir tedavi planı gerekebilir.

Gebelikte Vajinal Akıntı Artar mı?

Gebelikte artan östrojen hormonu ve rahim ağzına giden kan akımının artması nedeniyle akıntı miktarı genellikle çoğalır. Bu akıntı ince, beyaz ve hafif kokulu ise olağan kabul edilir. Gebelikte mantar enfeksiyonuna yatkınlık da artabilir, ancak bu dönemde ilaç seçimi daha dikkatli yapılır.

Gebelikte sulu ve sürekli akan bir sıvı fark ederseniz, akıntı kanlıysa ya da kasık ağrısı ve kasılmalar eşlik ediyorsa beklemeden bize ulaşın ya da en yakın hastanenin acil servisine başvurun. Bu belirtiler su kesesiyle ya da erken doğum tehdidiyle ilişkili olabilir ve akıntıdan ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Menopozda Akıntı ve Kuruluk Neden Olur?

Menopozdan sonra östrojen azaldığı için vajina duvarı incelir ve nemi azalır. Bu durum kuruluk, yanma, ilişki sırasında ağrı ve kimi zaman sulu ya da hafif kanlı akıntıyla kendini gösterebilir. Menopoz sonrası her türlü kanamalı akıntı mutlaka muayeneyle değerlendirilmelidir.

Vajinal Enfeksiyonlardan Korunmak İçin Neler Yapılabilir?

• Dış genital bölgeyi yalnızca suyla ya da parfümsüz, hafif bir temizleyiciyle yıkayın.
• Vajina içini yıkamaktan (vajinal duş) kaçının; doğal dengeyi bozar.
• Pamuklu ve nefes alan iç çamaşırı tercih edin, ıslak mayo ya da spor giysisiyle uzun süre kalmayın.
• Tuvalet temizliğini önden arkaya doğru yapın.
• Antibiyotikleri yalnızca gerektiğinde ve hekim önerisiyle kullanın.
• Yeni ya da birden fazla partner varsa kondom kullanın.

Vajinal Akıntıda Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Şu durumlarda muayene olmanız önerilir:

• Akıntının rengi, kokusu ya da kıvamı değiştiyse
• İlk kez mantar benzeri belirtiler yaşıyorsanız
• Eczaneden alınan ilaçla yakınmalar geçmediyse ya da tekrarladıysa
• Gebeyseniz ya da gebelik şüpheniz varsa
• Ateş, kasık ağrısı ya da adet dışı kanama eşlik ediyorsa
• Cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon olasılığından endişe ediyorsanız

Akıntım tekrarlıyor, İzmir'de muayeneden önce nelere dikkat etmeliyim?

Muayeneden önceki bir iki gün vajinal duş, krem ya da fitil kullanmamak, akıntının doğru değerlendirilmesini kolaylaştırır. Muayenehanemizde akıntı, kaşıntı ve vajinal enfeksiyon yakınmalarınızı Op. Dr. Hayri Aksüt bizzat değerlendirir. Muayeneyi sakin bir ortamda, sorularınızı dinleyerek yapıyoruz; tekrarlayan yakınmalarda kullandığınız ilaçları ve sürelerini not etmeniz tanıyı kolaylaştırır. Tanı netleştikten sonra size uygun tedaviyi ve gerekiyorsa kontrol zamanını birlikte planlıyoruz.

Akıntı yakınması için yapılan muayenede, gerekirse rahim ağzı taraması gibi diğer kadın hastalıkları kontrolleri de planlanabilir. Randevu için iletişim ve randevu bilgilerimizi kullanabilir ya da telefonla ulaşabilirsiniz.