Miyom Nedir? Belirtileri, Türleri ve Tedavi Seçenekleri

Miyom, rahim duvarındaki kas hücrelerinden gelişen ve büyük ölçüde iyi huylu kabul edilen bir doku büyümesidir. Tıp dilinde leiomiyom ya da fibroid olarak da adlandırılır. Miyomun rahimdeki yeri ve boyutu, hem yol açtığı şikâyetleri hem de size uygun tedavi seçeneğini belirler.

Miyomun varlığı kendi başına ameliyat gerektiren bir durum anlamına gelmez. Bazı miyomlar yalnızca düzenli kontrolle izlenir. Hangi yolun seçileceği; şikâyetlere, miyomun yerine ve boyutuna, yaşa ve çocuk isteğine göre belirlenir.

Miyom Nedir ve Rahmin Neresinde Oluşur?

Miyom, rahmin kalın kas tabakasında (miyometrium) bir grup kas hücresinin kontrolsüz biçimde çoğalmasıyla oluşan yuvarlak, sert bir dokudur. Boyutu birkaç milimetreden rahmi belirgin biçimde büyütecek ölçüye kadar değişebilir. Bir kadında yalnızca bir miyom olabileceği gibi farklı yerlerde birden fazla miyom da bulunabilir.

Miyomlar rahim içindeki konumlarına göre adlandırılır. Bu ayrım önemlidir, çünkü belirtiler ve tedavi seçeneği büyük ölçüde konuma bağlıdır.

Rahim İçine Doğru Büyüyen Miyom (Submukoz)

Rahim boşluğunu döşeyen iç zarın hemen altında yer alır ve rahim içine doğru çıkıntı yapar. Küçük olsa bile yoğun adet kanamasına ve gebelikte güçlüğe yol açabilir. Bu tür miyomlar, rahim içine kamerayla girilerek yapılan yöntemlerle çıkarılabilir.

Rahim Duvarı İçindeki Miyom (İntramural)

Rahmin kas duvarının içinde gelişir. Büyüdükçe rahmi genişletir; adet düzeninde değişiklik, kasıkta dolgunluk ve baskı hissi yapabilir.

Rahmin Dış Yüzeyindeki Miyom (Subseröz)

Rahmin dış yüzeyinden karın boşluğuna doğru büyür. Kanamaya etkisi daha azdır; ancak büyüdüğünde mesane ya da bağırsak üzerine baskı yapabilir. Bazıları rahme ince bir sapla bağlıdır ve bunlara saplı miyom denir.

Miyom Neden Olur?

Miyomun neden geliştiği tam olarak bilinmemektedir. Bilinen şey, büyümesinin kadınlık hormonları olan östrojen ve progesteronla ilişkili olduğudur. Bu yüzden miyomlar üreme çağında ortaya çıkar, gebelikte büyüyebilir ve menopozdan sonra genellikle küçülür.

Miyom gelişme olasılığını artırdığı düşünülen etkenler şunlardır:

• Aile öyküsü: Annesinde ya da kız kardeşinde miyom bulunan kadınlarda olasılık daha yüksektir.
• Yaş: Otuzlu ve kırklı yaşlarda daha belirgin hale gelir.
• Fazla kilo: Vücut yağ dokusu östrojen düzeyini etkileyebilir.
• Erken yaşta adet görmeye başlamak: Hormonlara daha uzun süre maruz kalmakla ilişkilendirilir.

Bu etkenlerin olması miyom gelişeceği anlamına gelmez; hiçbiri olmayan kadınlarda da miyom görülebilir.

Miyom Belirtileri Nelerdir?

NHS bilgilerine göre miyomu olan kadınların bir kısmı hiçbir şikâyet yaşamaz; bu miyomlar rutin jinekolojik muayenede ya da başka bir nedenle yapılan ultrasonda tesadüfen fark edilir. Belirti veren miyomlarda en dikkat çekici şikâyet adet kanamasındaki değişikliktir.

• Adet kanamasının her zamankinden yoğun olması, pıhtılı gelmesi ya da yedi günden uzun sürmesi
• Yoğun kanamaya bağlı halsizlik, çabuk yorulma, nefes darlığı (kansızlık belirtileri)
• Alt karında dolgunluk, ağırlık ya da baskı hissi
• Sık idrara çıkma, idrarı tam boşaltamama hissi
• Kabızlık ya da bel ve sırt ağrısı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Karın çevresinde, kilo artışıyla açıklanamayan büyüme

Bu belirtilerin hiçbiri yalnız miyoma özgü değildir. Rahim içi polip, adenomiyozis ya da hormonal düzensizlik de benzer şikâyetlere yol açabilir. Bu nedenle nedenin muayeneyle netleştirilmesi gerekir.

Belirti Vermeyen Miyom Tehlikeli mi?

Şikâyet yaratmayan, büyümeyen ve gebelik planını etkilemeyen bir miyom genellikle yalnızca izlenir. Kontrollerin sıklığını miyomun boyutuna ve ilk ölçümdeki özelliklerine göre sizinle birlikte belirliyoruz.

Miyom Nasıl Teşhis Edilir?

Miyom tanısının temeli jinekolojik muayene ve ultrasondur. Muayenede rahmin olağandan büyük ya da düzensiz şekilli olması miyomu düşündürebilir. Ardından ultrasonla miyomların sayısı, boyutu ve rahimdeki yeri belirlenir.

1. Öykü: Adet düzeni, kanamanın miktarı, ağrı, idrar ve bağırsak şikâyetleri, gebelik isteği sorulur.
2. Jinekolojik muayene: Rahmin boyutu ve hareketliliği değerlendirilir.
3. Ultrason: Vajinal yoldan ya da karın üzerinden yapılır; miyomun konumu haritalanır.
4. Kan sayımı: Yoğun kanaması olan kadınlarda kansızlık araştırılır.
5. İleri inceleme: Gerekirse MR ya da rahim içinin kamerayla görüntülendiği histeroskopi planlanır.

Miyom Gebeliği ve Kısırlığı Etkiler mi?

Miyomun gebelik üzerindeki etkisi en çok konumuna bağlıdır. Rahim boşluğunun şeklini bozan miyomlar, embriyonun rahme tutunmasını zorlaştırabilir ve gebe kalmada güçlüğe katkıda bulunabilir. Rahmin dış yüzeyindeki miyomların bu açıdan etkisi genellikle daha sınırlıdır.

Gebe kalamayan bir çiftte miyom saptandığında, kısırlığın bütün açıklaması olarak görülmez. Eşlerin her ikisinin de değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle infertilite ve tüp bebek değerlendirmesinde miyom, eşlerin diğer tetkik sonuçlarıyla birlikte ele alınır.

Gebelik sırasında miyomlar hormonların etkisiyle büyüyebilir ve ağrıya yol açabilir. Gebelikten önce miyomunuz biliniyorsa gebelik takibinin ilk muayenesinde bunu belirtmeniz, kontrollerin buna göre planlanmasını sağlar.

Miyom Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Miyom tedavisi herkes için aynı değildir. Karar verilirken şikâyetlerin günlük yaşamı ne kadar etkilediği, miyomun yeri ve boyutu, kadının yaşı ve gebelik isteği birlikte değerlendirilir.

İzlem

Şikâyet yaratmayan miyomlarda belirli aralıklarla ultrason kontrolü yapılır. Büyüme hızı ya da yeni bir belirti, tedavi planını değiştirebilir.

İlaç Tedavisi

İlaçlar daha çok kanamayı ve ağrıyı azaltmayı amaçlar. Kanama miktarını düşüren ilaçlar, hormonal tedaviler ve kansızlık için demir desteği bu grupta yer alır. Bazı ilaçlar miyomu geçici olarak küçültebilir; ancak ilaç bırakıldığında miyom eski boyutuna dönebilir.

Cerrahi Tedavi

Belirgin kanama, baskı belirtileri, hızlı büyüme ya da gebeliği engelleyen bir konum varsa cerrahi gündeme gelir. Rahim içine doğru büyüyen miyomlar operatif histeroskopi ile kesi yapılmadan çıkarılabilir. Rahim duvarındaki ya da dış yüzeydeki miyomlarda miyom ameliyatı kapalı ya da açık yöntemle yapılabilir; yöntemi miyomların sayısına, boyutuna ve yerine göre seçiyoruz.

Her Miyom Ameliyat Gerektirir mi?

Hayır; şikâyet yaratmayan ve büyümeyen miyomlar için ameliyat gerekmeyebilir. Cerrahi kararını miyomun varlığına göre değil yaşadığınız soruna ve gebelik planınıza göre veriyoruz; miyom ameliyatının ne zaman şart olduğu, ne zaman beklenebileceği kişiden kişiye değişir.

Miyom Kansere Dönüşür mü?

Miyom iyi huylu bir dokudur ve kansere dönüşmesi beklenen bir durum değildir. Rahim kas dokusundan gelişen kötü huylu tümörler (leiomiyosarkom) ayrı bir hastalık olarak kabul edilir. Yine de menopoz sonrasında büyüyen bir kitle ya da hızlı büyüme gösteren bir miyom, ayrıntılı değerlendirme gerektirir.

Miyom İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa kadın hastalıkları muayenesi için beklemeyin:

• Adet kanamanız gündelik işlerinizi aksatacak kadar yoğunsa
• Halsizlik, baş dönmesi ya da çarpıntı gibi kansızlık belirtileri varsa
• Kasıkta sürekli baskı, sık idrara çıkma ya da kabızlık yeni başladıysa
• Bir yıldır düzenli ilişkiye rağmen gebelik olmuyorsa
• Menopozdan sonra kanama olduysa

Ani ve çok şiddetli kasık ağrısı ya da durmayan yoğun kanama varsa en yakın hastanenin acil servisine başvurmanız gerekir.

Ultrasonda miyom görüldü dendi, İzmir'de ameliyat gerekip gerekmediğini nasıl öğrenirim?

Miyomların önemli bir kısmı yalnız izlem gerektirir; kararı miyomun yeri, boyutu ve yol açtığı şikâyetler belirler. Muayenehanemizde miyom şüphenizi Op. Dr. Hayri Aksüt bizzat değerlendirir. İlk görüşmede şikâyetlerinizi dinliyor, muayene ve ultrasonla miyomun yerini ve boyutunu belirliyoruz. Ardından izlem, ilaç ya da cerrahi seçeneklerinden hangisinin size uygun olduğunu birlikte konuşuyoruz.

Muayenede miyomun yanında polip, kist ya da adenomiyozis gibi diğer kadın hastalıkları da ultrasonla birlikte değerlendirilir. Randevu için iletişim ve randevu bilgilerimizi kullanabilir ya da bizi arayabilirsiniz.