Kısa cevap
Miyom, rahim kasından gelişen iyi huylu bir urdur ve her miyom ameliyat gerektirmez. Şikâyet yapmayan, büyümeyen ve gebeliği etkilemeyen miyomlar genellikle düzenli ultrasonla takip edilir. Yoğun kanama ve kansızlık, baskı ya da ağrı, hızlı büyüme ya da rahim içini bozarak gebeliği zorlaştırma durumunda ameliyat gündeme gelir.
Bir bakışta
| Miyom | Rahim kasından gelişen iyi huylu ur |
|---|---|
| Şikâyetsiz miyom | Genellikle ultrasonla takip |
| Ameliyat nedenleri | Kanama, baskı, ağrı, büyüme, gebelik sorunu |
| Seçenekler | İlaç, histeroskopi, kapalı ya da açık ameliyat |
Miyom ameliyatı şart değildir; karar miyomun yarattığı şikâyetlere, yerine, büyüklüğüne ve kadının gebelik planına göre verilir. Ultrasonda tesadüfen fark edilen, şikâyet yapmayan ve büyümeyen bir miyom için genellikle beklemek ve düzenli kontrol yeterlidir. Kansızlığa yol açan yoğun adet kanaması, mesane ya da bağırsağa baskı, ağrı, kısa sürede belirgin büyüme ya da rahim içini bozarak gebeliği zorlaştırma gibi durumlarda ise ameliyat seçeneği konuşulur. Yani soru "miyom var mı" değil, "miyom bir soruna yol açıyor mu" sorusudur.
Miyom Neden Her Zaman Ameliyat Gerektirmez?
Miyomlar iyi huylu yapılardır; miyomun kansere dönüşmesi son derece nadirdir. Leiomiyosarkom denen kötü huylu kas tümörü ise miyomdan ayrı bir hastalıktır. Pek çok miyom yıllarca aynı boyutta kalır ve hiçbir şikâyete yol açmaz. Östrojen hormonuna bağlı büyüdükleri için menopozla birlikte genellikle küçülürler. Bu nedenle şikâyetsiz bir miyomu yalnızca var olduğu için çıkarmak, ameliyatın risklerini gereksiz yere üstlenmek anlamına gelebilir.
Miyomda ameliyat kararını, beklemenin getireceği risklerle ameliyatın sağlayacağı faydayı sizinle birlikte tartarak veriyoruz.
Miyomda Ne Zaman Beklenebilir?
Aşağıdaki özellikleri taşıyan miyomlarda takip genellikle uygun bir seçenektir:
- Adet düzenini ve kanama miktarını belirgin biçimde değiştirmeyen miyomlar
- Ağrı ya da baskı hissi yapmayan miyomlar
- Kontroller arasında boyutu belirgin değişmeyen miyomlar
- Rahim iç zarına uzak, kas tabakasında ya da rahmin dış yüzünde yer alan miyomlar
- Menopoza yaklaşmış ve şikâyeti olmayan kadınlardaki miyomlar
Takip sırasında kontrol aralığı miyomun boyutuna ve kişinin durumuna göre belirlenir. İlk kontrol genellikle daha yakın tutulur; miyomun büyümediği görülürse aralık açılabilir.
Miyom Ameliyatı Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?
Ameliyat, miyomun yaşam kalitesini ya da sağlığı etkilediği durumlarda konuşulur:
- Yoğun adet kanaması: Özellikle demir eksikliği anemisine yol açıyor ve ilaçla kontrol edilemiyorsa.
- Baskı belirtileri: Sık idrara çıkma, idrarı tam boşaltamama ya da kabızlık gibi komşu organlara baskı bulguları.
- Ağrı: Adet sancısını belirgin artıran ya da sürekli kasık ağrısı yapan miyomlar.
- Gebelik sorunları: Rahim boşluğunu bozan ve gebe kalmayı ya da gebeliğin sürmesini zorlaştırdığı düşünülen miyomlar.
- Hızlı büyüme: Kısa sürede belirgin büyüyen ya da menopozdan sonra büyümeye devam eden miyomların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Miyom ameliyatının hangi yöntemle yapılacağını, iyileşme sürecini ve ameliyat öncesi hazırlığı muayeneden sonra ayrıntılı olarak anlatıyoruz.
Miyomun Yeri Kararı Nasıl Etkiler?
Miyomlar rahimdeki yerine göre farklı davranır. Rahim iç zarına doğru büyüyen (submukoz) miyomlar küçük olsalar bile düzensiz kanamaya ve gebelik sorunlarına yol açabilir. Bu miyomlar çoğu zaman karına kesi yapılmadan, rahim içinden girilen operatif histeroskopiyle çıkarılabilir. Miyom çıkarma, ofis ve operatif histeroskopi arasında genellikle operatif tarafta yer alır.
Rahim duvarının içindeki (intramural) ya da dış yüzeyindeki (subseröz) miyomlar ise büyüklük ve sayısına göre kapalı (laparoskopik) ya da açık ameliyatla çıkarılır. Dış yüzeydeki miyomlar boyutları büyük olsa da kanamayı daha az etkileyebilir.
Gebelik Planı Varsa Miyomda Beklenir mi?
Gebelik planlayan bir kadında karar daha dikkatli verilir. Rahim boşluğunu bozmayan, orta büyüklükteki bir miyomla gebe kalmaya çalışmak çoğu zaman mümkündür ve ameliyat gebeliği geciktirebilir. Rahim içine doğru büyüyen bir miyom ise gebe kalmayı ya da gebeliğin sürmesini zorlaştırabileceği için gebelik öncesinde çıkarılması düşünülebilir. Miyomun rahim duvarında derin yer aldığı ameliyatlardan sonra rahmin iyileşmesi için bir süre beklenmesi ve doğum şeklinin bu ameliyata göre planlanması gerekebilir. Bu nedenle gebelik isteğinizi ilk muayenede bizimle mutlaka paylaşın.
Ameliyat Dışında Hangi Tedaviler Var?
Ameliyat gerektirmeyen ya da ameliyata hazırlık sürecindeki kadınlarda şu seçenekler değerlendirilebilir:
- Kanamayı azaltan hormonsuz ilaçlar ve ağrı kesiciler
- Hormonlu rahim içi araç ya da doğum kontrol hapı gibi hormonal tedaviler
- Ameliyat öncesinde miyomu geçici olarak küçültmeye yönelik ilaçlar
- Kansızlık varsa demir tedavisi
Bu tedaviler miyomu ortadan kaldırmaz; çoğunlukla şikâyetleri kontrol eder. İlaç bırakıldığında miyomun yeniden büyüyebileceği unutulmamalıdır. Bu yüzden ilaç tedavisi, menopoza yaklaşan kadınlarda ya da ameliyatın ertelenmesi gereken dönemlerde ara çözüm olarak daha anlamlı olabilir. Hangi ilacın ne kadar süre kullanılacağı, yan etkileri de konuşularak kişiye göre belirlenir.
Beklerken Hangi Belirtiler Önemlidir?
Takip edilen bir miyomda adet kanamasının belirgin artması, pıhtılı kanama, halsizlik ve çarpıntı gibi kansızlık belirtileri, yeni başlayan kasık ağrısı ya da idrar şikâyetleri kontrol tarihini beklemeden muayeneyi gerektirir. Bu belirtiler, muayene gerektiren şikâyetler arasında öncelikli olanlardandır.
Miyomunuz için beklemenin mi yoksa tedavinin mi uygun olduğunu muayene ve ultrason sonrasında birlikte değerlendirebiliriz. Miyom ameliyatı seçeneklerini konuşmak için iletişim ve randevu bilgilerimizden ya da telefonla randevu alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Miyomu takip ederken ne sıklıkla ultrason çektirmeliyim?
Miyomla hamile kalabilir miyim?
Miyom ameliyatında rahim de alınır mı?
Adetlerim çok bol geçiyor ve miyomum var, ameliyat olmadan tedavi mümkün mü?
Kaynaklar
- Fibroids — NHS
- Uterine Fibroids — ACOG
Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı veya tedavinin yerine geçmez. Size özel değerlendirmeyi muayenede yapıyoruz.