Rahim İçi Polipte Küretaj Yeterli mi, Histeroskopi Ne Zaman Gerekir?

Rahim içi polipte küretaj her zaman yeterli olmaz. Klasik küretaj (D&C, rahim ağzının genişletilip iç zarın kazınması) rahmin içi görülmeden yapılır; bu nedenle polip yerinde kalabilir, yalnızca bir kısmı alınabilir ya da kökü geride kalabilir. Polibin görerek ve tamamen çıkarılması gereken durumlarda histeroskopi tercih edilir. Öte yandan küçük, şikâyet yapmayan ve menopoz öncesi dönemde saptanan poliplerde hemen bir işlem gerekmeyebilir; ultrasonla izlem de makul bir yoldur.

Rahim İçi Polip Nedir, Hangi Şikâyetlere Yol Açar?

Endometrial polip, rahim iç zarının (endometrium) aşırı büyümesiyle oluşan, sapı ya da geniş tabanı olan bir çıkıntıdır. Tek ya da birden fazla olabilir, boyutları milimetrelerden birkaç santimetreye kadar değişir. Büyük kısmı iyi huyludur.

Polip hiçbir şikâyet yapmadan rutin ultrasonda bulunabilir. Şikâyet yaptığında en sık görülen tablolar şunlardır:

• Adet aralarında lekelenme ya da kanama
• Uzun süren ya da bol adet kanamaları
• Cinsel ilişki sonrası kanama
• Menopozdan sonra kanama
• Gebe kalmada güçlük (polibin yerleşimine göre)

Küretaj Polibi Neden Gözden Kaçırabilir?

Küretajda kullanılan alet rahim duvarını körlemesine tarar. Polip hareketli ve yumuşak olduğu için aletin önünden kayabilir. Rahmin köşelerine, tüp ağızlarının yakınına yerleşmiş polipler bu alanlara ulaşmanın zor olması nedeniyle yerinde kalabilir.

Polibin yalnızca üst kısmı alınıp sapı geride kaldığında şikâyetler bir süre sonra yeniden başlayabilir. Ayrıca alınan dokunun polibin tamamını temsil etmemesi, patoloji incelemesinin eksik kalması anlamına gelir. Bu nedenle polip tedavisinde rahim içini görerek çalışmak, yani histeroskopik polipektomi, genel kabul gören yaklaşımdır.

Rahim İçi Polip Nasıl Teşhis Edilir?

İlk basamak transvajinal ultrasondur. Rahim iç zarında kalınlaşma ya da sınırları belirgin bir oluşum görüldüğünde polipten şüphelenilir. Ultrason, adetin hemen bitiminde yapıldığında iç zar ince olduğu için polip daha net ayırt edilir.

Görüntü net değilse rahim içine steril sıvı verilerek yapılan sonohisterografi ya da doğrudan tanısal histeroskopi kullanılabilir. Doppler ile polibin sapındaki damar görülebilir; bu bulgu polibi rahim iç zarının düzensiz kalınlaşmasından ayırmaya yardım eder. Tanı yöntemi, şikâyetin türüne ve hastanın gebelik planına göre seçilir.

Ultrasonda polip görülmesi tek başına ameliyat gerektiği anlamına gelmez. Karar, polibin boyutu, yaş, kanama şikâyeti ve kişisel risk durumları birlikte değerlendirilerek verilir.

Histeroskopi Ne Sağlar?

Histeroskopi, rahim ağzından ince bir kameranın rahim içine ilerletilerek iç yüzeyin ekranda incelenmesidir. Polip görüldüğünde ince aletlerle ya da enerji kullanan bir uçla kökünden alınır. İşlemin sonunda rahim içinde başka bir oluşum kalıp kalmadığı yeniden kontrol edilir.

Küçük polipler bazen genellikle anestezi gerektirmeyen ofis histeroskopi ile alınabilir. Büyük, çok sayıda ya da tabanı geniş poliplerde işlem anestezi altında, ameliyathane koşullarında yapılır. Hangi yolu seçeceğimizi polibin özelliklerine göre belirliyoruz.

Histeroskopi Hangi Durumlarda Gerekir?

• Menopoz sonrası kanama: Polibin alınması ve patolojik olarak incelenmesi önemlidir.
• Devam eden düzensiz kanama: İlaçla düzelmeyen ara kanamalarda polip çıkarılır.
• Gebelik planı ve tüp bebek öncesi: Rahim içindeki polip embriyonun tutunmasını etkileyebileceği için alınması değerlendirilir.
• Daha önce küretaj sonrası tekrar eden şikâyet: Geride kalmış polip olasılığı düşünülür.
• Risk faktörü taşıyan hastalar: Örneğin tamoksifen kullananlarda karar daha dikkatli verilir.

Hangi Poliplerde Beklemek Yeterli Olabilir?

Menopoz öncesi dönemde, şikâyet yapmayan ve küçük boyutlu poliplerde hemen işlem yapılması şart değildir. Bu poliplerin bir kısmı kendiliğinden küçülebilir. Belirli aralıklarla yapılan ultrason kontrolüyle izlem planlanabilir.

Burada yaklaşımımız da önem kazanır. Fayda sağlayacağına inanmadığımız bir tedaviyi, maddi getirisi olsa bile önermemeyi ilke edindik. Şikâyetsiz küçük bir polipte işlem yerine izlemi konuşmamız, bu ilkenin günlük pratikteki karşılığıdır.

Küretajın Hâlâ Yeri Var mı?

Küretaj tümüyle terk edilmiş bir yöntem değildir. Histeroskopi imkânının olmadığı acil kanamalarda ya da rahim iç zarından genel bir örnek alınması gerektiğinde kullanılabilir. Polip şüphesinde ise küretaj yapılmışsa, sonrasında şikâyetin ve ultrason bulgusunun izlenmesi önem taşır.

Hekimimizin Bu Konuda Bir Çalışması Var mı?

Evet, hekimimizin bu konuda yayımlanmış bir çalışması var. Op. Dr. Hayri Aksüt, endometrial poliplerde küretajı inceleyen şu makalenin yazarları arasındadır: Yıldız A, Yetimalar M, Aksüt H, Kasap B, Sakarya D, Aksüt AG. Therapeutic efficacy of D&C in endometrial polyps. Journal of Public Health Economy and Management in Medicine 2013; 2(47): 70-77. Diğer çalışmalar yayınlarımız arasında yer alır.

İşlem Sonrası Ne Beklenir?

Histeroskopik polip çıkarılmasından sonra hafif kramp ve birkaç gün süren lekelenme olabilir. Günlük yaşama dönüş genellikle hızlıdır. Patoloji sonucu çıktığında sonucu ve izlem planını kontrol muayenesinde sizinle konuşuyoruz.

Polipler zamanla yeniden oluşabilir. Bu nedenle kanama şikâyetiniz tekrar ederse sizi yeniden değerlendiriyoruz. Operatif histeroskopide polibin alınma yöntemini ve işlem gününü önceden sizinle konuşuyoruz. Muayene için iletişim ve randevu bilgilerimizden randevu alabilirsiniz.