Aşılama kaç kez denenir, ne zaman tüp bebeğe geçilir?

Aşılamada deneme sayısı kişiye göre değişir, ama sınırsız değildir. Uygulamada ve kılavuzlarda aşılama için genellikle 3 ile 6 deneme arasında bir üst sınırdan söz edilir. Bu sınır kadının yaşına, yumurta rezervine, kısırlığın nedenine ve her denemede alınan yanıta göre daraltılabilir. Örneğin ileri yaştaki bir kadında ya da yumurtalıkların ilaçlara zayıf yanıt verdiği durumlarda daha az denemeden sonra tüp bebeğe geçmek uygun olabilir. Önemli olan, kaç deneme yapılacağının ve sonuç alınamazsa ne yapılacağının tedaviye başlamadan önce konuşulmasıdır.

Aşılama Kimlere Uygundur?

Aşılama, yıkanıp hazırlanan spermin yumurtlama zamanında ince bir kateterle rahim içine bırakılmasıdır. Spermin yumurtaya ulaşma yolunu kısaltır, ama döllenme yine vücut içinde, kendiliğinden gerçekleşir. Bu nedenle bazı ön koşullar gerekir:

• En az bir tüpün açık olması
• Sperm sayısı ve hareketinin belirli bir düzeyin üzerinde olması
• Yumurtalıkların ilaçlarla yumurta geliştirebilmesi

Hafif sperm sorunu, yumurtlama bozukluğu ve tetkiklerde neden bulunamayan (açıklanamayan) kısırlık, aşılamanın değerlendirildiği başlıca durumlardır.

Deneme Sayısını Neler Belirler?

Aynı tanıyı almış iki çiftte bile deneme sayısı farklı planlanabilir. Kararı etkileyen başlıca etkenler şunlardır:

1. Kadının yaşı: Yaş ilerledikçe zaman daha değerli hâle gelir. 35 yaş üzerindeki kadınlarda aşılama için ayrılan süre genellikle daha kısa tutulur.
2. Yumurta rezervi: Rezervi azalmış bir kadında aşılamada uzun süre beklemek, tüp bebek şansını da azaltabilir.
3. Kısırlık süresi: Çiftin ne kadar zamandır gebelik beklediği önemlidir. Uzun süredir bekleyen çiftlerde basamaklar hızlandırılabilir.
4. Yumurtalık yanıtı: İlaçlara rağmen yeterli yumurta gelişmiyorsa ya da tersine çok sayıda yumurta gelişip döngü iptal ediliyorsa, plan değiştirilebilir.
5. Sperm durumu: Hazırlanan spermin sayısı denemeler boyunca düşük kalıyorsa, aşılamanın şansı azalır.

Aşılamanın Sonucunu Hangi Etkenler Etkiler?

Aşılamanın sonuç verme olasılığı her çiftte farklıdır. Kadının yaşı bu etkenlerin başında gelir; genç kadınlarda yumurta kalitesi daha iyi olduğu için şans daha yüksektir. Hazırlanan örnekteki hareketli sperm sayısı, aşılama zamanının yumurtlamaya ne kadar yakın olduğu ve kısırlığın nedeni de sonucu etkiler.

Endometriozis, tüplerde kısmi hasar ya da uzun kısırlık süresi gibi durumlar aşılamanın şansını azaltabilir. Bu nedenle aşılamaya başlamadan önce bu etkenleri sizinle gözden geçiriyor, beklentiyi gerçekçi bir çerçevede anlatıyoruz.

Denemeler Arasında Ara Vermek Gerekir mi?

Her zaman gerekmez. Döngü başındaki ultrasonda yumurtalıklarda kist ya da önceki döngüden kalan büyük folikül yoksa, bir sonraki deneme hemen planlanabilir. Kist saptanırsa ya da ilaçlara aşırı yanıt görüldüyse bir döngü beklemek uygun olabilir. Çiftin duygusal ve pratik nedenlerle ara vermek istemesi de olağandır; bu süreyi yaşınızı ve rezervinizi göz önünde tutarak birlikte planlıyoruz.

Ne Zaman Tüp Bebeğe Geçilir?

Aşağıdaki durumlarda aşılamaya devam etmek yerine tüp bebeğe geçmeyi sizinle konuşuyoruz:

• Planlanan deneme sayısının sonuç alınmadan tamamlanması
• Denemeler sırasında yaş ya da rezerv açısından zamanın daralması
• Yeni bir bulgu çıkması: Örneğin tüplerden birinin ya da ikisinin tıkalı olduğunun anlaşılması
• Sperm değerlerinin aşılama için yetersiz kalması
• Yumurtalıkların ilaçlara yeterli yanıt vermemesi

Tüp bebekte yumurtalar vücut dışında alınır ve laboratuvarda sperm ile buluşturulur. Bu nedenle tüp tıkanıklığı ya da ileri sperm sorunu gibi aşılamanın aşamadığı engeller bu yöntemle aşılabilir.

Bir Aşılama Döngüsü Nasıl İlerler?

Deneme sayısını anlamak için bir döngünün nasıl ilerlediğini bilmek yararlıdır:

1. Başlangıç kontrolü: Adetin ilk günlerinde ultrasonla yumurtalıklar değerlendirilir.
2. İlaç ve takip: Yumurta gelişimini destekleyen ilaçlar başlanır ve ultrasonla takip edilir.
3. Çatlatma iğnesi: Yumurta yeterli büyüklüğe ulaşınca yumurtlamayı tetikleyen iğne yapılır.
4. Aşılama: Hazırlanan sperm, uygun zamanda rahim içine bırakılır. İşlem kısa sürer ve genellikle anestezi gerektirmez.
5. Gebelik testi: Belirli bir süre sonra kan testiyle sonuç öğrenilir.

Her döngünün sonunda alınan yanıt, bir sonraki denemenin planını şekillendirir.

Aşılama Olmadıysa Ne Hissedilir, Ne Yapılmalı?

Olumsuz bir sonuç çiftler için zorlayıcıdır. Bu dönemde neyin değiştirilebileceğini bizimle konuşmanız, belirsizlik duygusunu azaltır. İlaç dozu, takip sıklığı ya da aşılama zamanlaması bir sonraki döngüde düzenlenebilir. Bazı durumlarda ise ek tetkik yapmak ya da doğrudan tüp bebeğe geçmek daha uygun olabilir.

Duygusal yük de tedavinin bir parçasıdır. Ara vermek isterseniz bunu bize söyleyin; zamanlamayı birlikte planlayalım.

Aşılama Planı Tedaviden Önce Nasıl Konuşulur?

İlk görüşmede aşılama tedavisinin size uygun olup olmadığını, hazırlık aşamasını ve işlem gününü konuşuyor; sonuç alınamazsa tüp bebek tedavisine hangi noktada geçileceğini de baştan belirliyoruz. Kendi durumunuz için kaç deneme planlanması gerektiğini öğrenmek isterseniz bizi arayarak randevu alabilirsiniz.