Doğumda Perine Yırtığı Nasıl Onarılır, Kronik Perine Kaybı Nedir?

Doğumda perine yırtığı, yırtığın derinliğine göre farklı yöntemlerle onarılır. Yalnız deriyi içeren yüzeysel yırtıklar bazen dikişsiz iyileşir; perine kaslarına uzanan yırtıklar doğumdan hemen sonra lokal uyuşturmayla doğum odasında dikilir; makat kasını (anal sfinkter) içeren ağır yırtıklar ise ameliyathanede, uygun anestezi altında katman katman onarılır. Kronik perine kaybı ise doğumda fark edilmemiş ya da onarıldıktan sonra açılmış bir yırtık sonucunda vajina ile makat arasındaki dokunun kalıcı olarak incelmesi ya da tümüyle ortadan kalkmasıdır. Bu durum geç dönemde planlı bir ameliyatla yeniden yapılandırılabilir.

Perine Nedir, Doğumda Neden Yırtılır?

Perine, vajina girişi ile makat arasında kalan kas ve deri bölgesidir. Normal doğumda bebeğin başı çıkarken bu doku büyük ölçüde gerilir. Doku esnekliğinin sınırı aşıldığında yırtık oluşur.

Yırtık riskini artırabilen durumlar şunlardır:

• İlk doğum
• İri bebek
• Uzun süren ıkınma evresi
• Vakum ya da forseps ile yapılan doğum
• Bebeğin başının yüzü yukarı bakar konumda gelmesi

Perine Yırtığı Dereceleri Nelerdir?

Yırtıklar uluslararası kabul gören bir sınıflamayla dört dereceye ayrılır:

1. Birinci derece: Yalnız deri ve yüzeysel doku. Çoğu zaman hızla iyileşir.
2. İkinci derece: Perine kaslarını da içerir. Doğum odasında dikilir.
3. Üçüncü derece: Makatı çevreleyen kası (anal sfinkter) kısmen ya da tamamen içerir.
4. Dördüncü derece: Sfinkterle birlikte makatın iç yüzünü örten tabakayı da içerir.

Üçüncü ve dördüncü derece yırtıklar ağır yırtık olarak kabul edilir. Doğumdan sonra yapılan dikkatli bir muayene, bu yırtıkların gözden kaçmaması için önemlidir.

Yırtık Nasıl Onarılır?

Birinci ve ikinci derece yırtıklarda bölge uyuşturulur, kas ve deri katmanları eriyen dikişlerle yaklaştırılır. Onarım genellikle doğum odasında, doğumdan kısa süre sonra tamamlanır.

Ağır yırtıklarda onarım ameliyathanede, iyi ışık ve yeterli ağrı kontrolü altında yapılır. Sfinkter kasının uçları bulunur ve uygun teknikle birleştirilir; ardından üstteki katmanlar onarılır. Sonrasında enfeksiyonu önlemek için antibiyotik, dışkılamayı kolaylaştırmak için yumuşatıcı ilaçlar verilir. Kontrol muayenelerinde makat kontrolünüzü izliyoruz.

Doğumdan Sonra Perine Bakımı Nasıl Yapılır?

• Tuvaletten sonra bölgenin temiz suyla yıkanıp nazikçe kurulanması
• Pedlerin sık değiştirilmesi
• İlk günlerde soğuk uygulama ile şişliğin azaltılması
• Kabızlığı önlemek için bol sıvı ve lifli beslenme
• Uygun zamanda pelvik taban egzersizlerine başlanması

Artan ağrı, kötü kokulu akıntı, ateş ya da dikişlerin açıldığı hissi olursa kontrol gününü beklemeden bize başvurun.

Onarımdan Sonra İyileşme Ne Kadar Sürer?

Hafif yırtıklarda ağrı ve hassasiyet genellikle ilk günlerde belirgindir, sonra giderek azalır. Oturmak ve yürümek başta rahatsız edici olabilir. Ağır yırtıklarda iyileşme daha uzun sürer ve doğum sonrası kontrollerde makat kontrolü ayrıca sorgulanır.

Cinsel ilişkiye dönüş, dikişler iyileştikten ve kadın kendini hazır hissettikten sonra planlanır. İlk zamanlarda hassasiyet olması beklenen bir durumdur; ağrı sürerse muayene gerekir.

Kronik Perine Kaybı Nedir, Neden Olur?

Kronik perine laserasyonu ya da anatomik perine kaybı, doğumda oluşan yırtığın hiç fark edilmemesi, onarılamaması ya da onarımın enfeksiyon veya gerilim nedeniyle açılması sonucunda gelişir. Vajina ile makat arasındaki doku köprüsü kaybolur ya da çok incelir.

Bu durum şu şikâyetlere yol açabilir:

• Gaz ya da dışkı kaçırma
• Vajinada genişlik ve hava kaçması hissi
• Cinsel ilişkide rahatsızlık
• Tekrarlayan vajinal enfeksiyonlar ve kişisel bakımda güçlük

Bazı kadınlar bu şikâyetleri utanma nedeniyle uzun süre dile getirmez. Oysa tablo tedavi edilebilir bir durumdur.

Kronik Perine Kaybı Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi, dokular tam iyileştikten ve enfeksiyon kalmadıktan sonra planlı olarak yapılan rekonstrüktif bir ameliyattır. Ameliyatta vajina ile makat arasındaki doku yeniden oluşturulur, gerekiyorsa sfinkter kası onarılır ve perine kasları desteklenir. Hazırlık aşamasında bağırsak temizliği ve sfinkter işlevini gösteren testler planlanabilir.

Anatomik perine kaybı olan kronik perineal laserasyonun yönetimini, hekimimiz ilk yazar olarak iki olguluk bir sunumda anlatmıştır: Aksut H, Sakarya D, Sivaslioglu AA. Anatomik Perine Kaybı Olan Kronik Perineal Laserasyon Yönetimi: 2 Vaka Sunumu. Ege Klinikleri Tıp Dergisi 2013; 1: 28-30. Bu çalışma, Op. Dr. Hayri Aksüt'ün yayın listesinde de yer alıyor.

Yırtık Riski Azaltılabilir mi?

Yırtıkların tamamen önlenmesi mümkün değildir, ancak riski azaltan uygulamalar vardır. Gebeliğin son haftalarında perine masajı, doğumun son evresinde bebeğin başının kontrollü ve yavaş çıkarılması, perineye ılık kompres uygulanması bunlar arasındadır. Epizyotomi (doğumda perineye yapılan kesi) rutin olarak önerilmez; yalnız seçilmiş durumlarda uygulanır.

Perineyi korumaya yönelik bu adımları, normal doğum planınızın bir parçası olarak gebelik takibinde sizinle konuşuyoruz. Doğum planınızı görüşmek için randevu alabilirsiniz.