Gebelik takibi nasıl yapılır? Kontrol sıklığı ve yapılan testler

Gebelik takibi; düzenli aralıklarla yapılan muayeneler, kan ve idrar testleri, tansiyon ve kilo ölçümleri ile ultrason incelemelerinden oluşur. T.C. Sağlık Bakanlığı, sorunsuz seyreden bir gebelikte en az dört doğum öncesi kontrol yapılmasını önerir: ilki 14. haftadan önce, ikincisi 18 ile 24. haftalar arasında, üçüncüsü 28 ile 32. haftalar arasında, dördüncüsü 36 ile 38. haftalar arasında. Bu sayı alt sınırdır. Uygulamada kontroller ilk aylarda yaklaşık ayda bir, son haftalarda daha sık planlanır. Riskli gebeliklerde aralıklar anne ve bebeğin durumuna göre kısaltılır.

Gebelik Takibinde Kontroller Hangi Sıklıkla Yapılır?

Kontrol takvimi her gebe için aynı değildir. Annenin yaşı, önceki gebelikleri, kronik hastalıkları ve gebeliğin seyri takvimi belirler. Sorunsuz bir gebelikte izlenen genel çerçeve şöyledir:

İlk Üç Ayda Hangi Testler Yapılır?

İlk kontrolde ayrıntılı sağlık öykünüzü alıyor, ultrasonla gebeliğin rahim içinde olup olmadığını, bebek sayısını ve kalp atımını değerlendiriyoruz. Son adet tarihine göre hesaplanan gebelik haftası ultrason ölçümleriyle doğrulanır.

Bu dönemde istenen başlıca tetkikler şunlardır:

• Tam kan sayımı (kansızlık için)
• Kan grubu ve Rh faktörü
• Açlık kan şekeri ve tiroit testleri
• Hepatit B, HIV, sifiliz gibi enfeksiyon taramaları; gerekli görülürse kızamıkçık bağışıklığı
• Tam idrar tahlili

Kromozom taraması ne zaman yapılır?

Down sendromu gibi kromozom farklılıklarına yönelik ilk tarama, genellikle 11 ile 14. haftalar arasında ense kalınlığı ölçümü ve kan testiyle yapılır. Tarama testleri tanı koymaz, risk hesaplar. Yüksek risk çıkarsa ileri testler konuşulur.

İkinci Üç Ayda Hangi Kontroller Yapılır?

Bu dönemin en önemli incelemesi, 18 ile 22. haftalar arasında yapılan ayrıntılı ultrasondur. Bebeğin organları, kalp yapısı, omurgası, kol ve bacakları, plasentanın yeri ve amniyon sıvısı değerlendirilir.

Her kontrolde tansiyon ölçülür, idrarda protein ve şekere bakılabilir, bebeğin kalp atımı dinlenir. Rh negatif annelerde ek kan testleri bu dönemde yapılır; koruyucu iğne (anti-D) genellikle 28. hafta civarında planlanır.

Gebelik şekeri testi hangi haftada yapılır?

Gebelik diyabetini taramak için şeker yükleme testi genellikle 24 ile 28. haftalar arasında yapılır. Daha önce gebelik diyabeti geçirenlerde ya da risk etkeni olanlarda test daha erken istenebilir.

Son Üç Ayda Takip Nasıl İlerler?

Üçüncü üç ayda kontroller sıklaşır. Bebeğin büyümesi, duruşu ve amniyon sıvısı izlenir. Annenin tansiyonu her kontrolde ölçülür; çünkü preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) bu dönemde ortaya çıkabilir.

Gerekirse bebeğin kalp atımlarının kaydedildiği NST (non-stres test) yapılır. Son haftalarda doğum şeklini ve doğum planını sizinle konuşuyor, doğum belirtileri hakkında bilgi veriyoruz. Dokuz ay boyunca takip ettiğimiz gebeliğinizin doğumunu da biz yaptırıyoruz.

Riskli Gebelikte Takip Neden Farklıdır?

Bazı durumlar daha yakın takip gerektirir:

• Yüksek tansiyon, şeker hastalığı ya da tiroit hastalığı olan anneler
• İkiz ve üçüz gibi çoğul gebelikler
• Tüp bebek ile elde edilen gebelikler
• Önceki gebelikte erken doğum, preeklampsi ya da düşük öyküsü
• İleri anne yaşı

Bu gebeliklerde kontrol aralıklarını kısaltıyor, ek ultrason ve testler planlıyoruz. Takviminizi gebelik ilerledikçe güncelliyoruz. Tüp bebekle oluşan gebeliklerde ilk haftaların kontrollerini tedavinin devamı olarak biz planlıyoruz.

Kontrol Günü Beklemeden Ne Zaman Başvurulmalı?

Şu belirtiler randevu gününü beklemeden değerlendirilmelidir:

• Vajinal kanama ya da su gelmesi
• Şiddetli karın ağrısı veya düzenli kasılmalar
• Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, yüz ve ellerde ani şişlik
• Bebek hareketlerinde belirgin azalma
• Yüksek ateş

Bu belirtilerden biri olursa bize hemen ulaşın ya da beklemeden en yakın hastanenin acil servisine başvurun.

İlk Gebelik Muayenesine Gelirken Nelere Dikkat Edilmeli?

İlk muayene, bütün gebelik takvimini belirleyen görüşmedir. Bu görüşmeden en fazla verimi almak için birkaç hazırlık yapılabilir:

• Son adet tarihinizi ve adetlerinizin düzenli olup olmadığını not edin.
• Kullandığınız ilaçların, vitaminlerin ve bitkisel ürünlerin listesini getirin.
• Önceki gebelik, doğum, düşük ve ameliyat bilgilerinizi hazırlayın.
• Ailenizde şeker, tansiyon, kalıtsal hastalık öyküsü olup olmadığını öğrenin.
• Elinizde varsa gebelik öncesi yapılmış test sonuçlarını yanınıza alın.

Muayenede aklınıza gelen her soruyu sormanız yararlıdır. Takviminizi bu bilgiler ışığında size özel olarak oluşturuyoruz.

Gebelik Takibi Doğuma Kadar Nasıl Planlanır?

Her gebelik kendi takvimini gerektirir. Gebelik ve doğum sürecinde riskli ya da çoğul gebelik gibi durumlara göre kontrol aralıklarını değiştiriyor, son haftalarda normal doğum ya da sezaryen planını sizinle birlikte netleştiriyoruz. Op. Dr. Hayri Aksüt ile ilk kontrolünüzü planlamak için randevu alabilir ya da bizi arayabilirsiniz.