Kadın doğum uzmanı hangi şikâyetlerde muayene eder? Gebelik takibi ve tüp bebek dışında yapılanlar

Kadın doğum uzmanı yalnız gebe takibi ya da tüp bebek yapan hekim değildir; kadın üreme organlarını ilgilendiren hemen her yakınmada ilk başvurulacak uzmandır. Adet düzensizliği, ağrılı adet, beklenmeyen kanama, akıntı, kasık ağrısı, yumurtalık kisti, miyom, menopoz yakınmaları ve rahim ağzı kanseri taraması bu alana girer. Muayene sonucunda ilaç tedavisi, takip ya da ameliyat gerekebilir ve bunların planlanması da aynı uzmanın işidir.

"Doktor sadece tüp bebek yapıyor" ya da "sadece gebe takip ediyor" diye bir yakınmanızı ertelediyseniz beklemenize gerek yok; bu şikâyetlerin hepsini muayenede değerlendiriyoruz.

Kadın Doğum Uzmanı Hangi Alanlarda Çalışır?

Uzmanlığın resmî adı "Kadın Hastalıkları ve Doğum"dur. Bu ad iki büyük alanı birlikte anlatır: gebelik ve doğum (obstetri) ile kadın hastalıkları (jinekoloji). Uzmanlık eğitimi boyunca hekim hem gebelik takibini ve doğumu hem de rahim, yumurtalıklar ve tüplerle ilgili hastalıkların tanısını ve ameliyatlarını öğrenir.

Bazı hekimler zamanla bir alana daha fazla ağırlık verir. Örneğin infertilite (kısırlık) ve tüp bebek ek eğitim gerektiren bir alandır. Ancak bu, o hekimin diğer jinekolojik şikâyetlere bakmadığı anlamına gelmez.

Hangi Şikâyetlerle Kadın Doğum Uzmanına Gidilir?

Şu yakınmaların hepsi kadın hastalıkları muayenesinin konusudur:

• Adet düzensizliği: Adetin gecikmesi, sık gelmesi, hiç gelmemesi ya da süresinin belirgin değişmesi.
• Ağrılı ya da yoğun adet: Günlük işleri engelleyen ağrı, pıhtılı ve bol kanama.
• Adet dışı kanama: İki adet arasında, ilişki sonrasında ya da menopozdan sonra görülen her kanama.
• Akıntı ve kaşıntı: Renk, koku ya da miktarı değişen akıntı, yanma ve kaşıntı.
• Kasık ve karın alt bölge ağrısı: Tek taraflı ya da yaygın, ara ara gelen veya sürekli ağrı.
• İlişkide ağrı: Cinsel ilişki sırasında ya da sonrasında hissedilen ağrı.
• Menopoz yakınmaları: Sıcak basması, uyku sorunu, vajinal kuruluk.
• İdrar kaçırma ve sarkma hissi: Öksürük ya da hapşırıkla idrar kaçırma, haznede dolgunluk hissi.

Belirtilerin bir kısmı basit bir enfeksiyondan, bir kısmı kist, miyom ya da polip gibi yapısal bir sorundan kaynaklanabilir. Ayrımı muayene ve ultrason yapar.

Şikâyet Olmadan da Muayene Gerekir mi?

Evet. Hiçbir yakınması olmayan kadınlar için de düzenli kontrolün yeri vardır. Rahim ağzı kanseri taraması (smear ya da HPV testi), yumurtalık ve rahmin ultrasonla değerlendirilmesi ve gebelik öncesi hazırlık muayenesi bunlara örnektir. Tarama aralığını yaşınıza ve önceki sonuçlarınıza göre birlikte belirliyoruz.

Gebelik düşünen bir çift için gebelik öncesi görüşme de önemlidir: kullanılan ilaçlar, kronik hastalıklar ve aşılar bu görüşmede ele alınır.

Muayenede Neler Yapılır?

1. Görüşme: Yakınmanın ne zaman başladığı, adet düzeni, geçmiş ameliyatlar ve kullanılan ilaçlar sorulur.
2. Jinekolojik muayene: Gerekiyorsa dış ve iç muayene yapılır; bu aşamada rahim ağzından örnek alınabilir.
3. Ultrason: Rahim, rahim iç zarı ve yumurtalıklar görüntülenir. Kist, miyom ve polip çoğunlukla bu aşamada fark edilir.
4. Tetkik: Gerekirse kan tahlili, hormon testleri ya da kültür istenir.
5. Plan: Bulgulara göre takip, ilaç tedavisi ya da ameliyat seçeneklerini sizinle konuşuyoruz.

Muayeneye Gelmeden Önce Nelere Dikkat Etmeli?

Son adetinizin başladığı günü ve adetlerinizin kaç günde bir geldiğini not etmeniz görüşmeyi kolaylaştırır. Düzenli kullandığınız ilaçların adlarını, daha önce yaptırdığınız tahlil ve ultrason sonuçlarını yanınızda getirebilirsiniz. Rahim ağzı taraması planlanıyorsa, testin adet kanamasının olmadığı bir günde yapılması daha uygundur; randevu alırken bunu belirtmeniz yeterlidir.

Hangi Durumlarda Ameliyat Gündeme Gelir?

Muayenede saptanan sorunların hepsi ameliyat gerektirmez. Basit yumurtalık kistlerinin bir kısmı birkaç adet döngüsü içinde kendiliğinden kaybolur; küçük ve yakınma vermeyen miyomlar izlenebilir. Ameliyat, yakınmanın yaşamı etkilediği, kitlenin büyüdüğü ya da gebelik isteğini engellediği durumlarda konuşulur.

Rahim içindeki polip, perde ya da rahim boşluğuna doğru büyüyen miyom histeroskopi ile, karın içindeki kist ve miyomlar ise açık ya da kapalı (laparoskopik) ameliyatla tedavi edilir. Hangi yöntemin seçileceğini kitlenin yeri, boyutu ve hastanın gebelik planı belirler. Jinekolojik cerrahi ve kadın doğum ameliyatlarında yöntem seçimini her hastayla ayrı ayrı konuşuyoruz.

Hangi Muayene ve Tedavileri Yapıyoruz?

Kadın hastalıkları, doğum ve infertilite alanlarındaki bütün muayene ve tedavileri Op. Dr. Hayri Aksüt bizzat yürütür. Muayenehanemizde jinekolojik muayene, ultrason ve gebelik takibi yapıyoruz. Bunun yanında normal doğum ve sezaryeni, infertilite tedavilerini, ofis ve operatif histeroskopiyi, kist ve miyom ameliyatlarını, açık ve kapalı rahim ameliyatlarını da biz yapıyoruz. Gebeliğinizi izlediğimiz gibi doğumunuzu da biz yaptırıyoruz; doğum ve ameliyat planınızı muayenede ayrıca konuşuyoruz.

Bir yakınmanız varsa ya da kontrol zamanınız geldiyse, size uygun gün ve saat için iletişim ve randevu bilgilerimizi kullanabilir ya da bizi arayabilirsiniz.

Ne Zaman Beklemeden Başvurmalı?

Bazı belirtiler randevu beklemeden değerlendirilmelidir: ani başlayan ve şiddetlenen kasık ağrısı, bayılma hissiyle birlikte olan kanama, ateşle seyreden kasık ağrısı ve menopozdan sonra başlayan kanama. Gebelik ihtimali olan bir kadında karın ağrısı ve kanama da hızlı değerlendirme gerektirir. Bu durumlarda en yakın acil servise başvurun ya da bize hemen ulaşın.