Kısa cevap
Sezaryen skar gebeliği, gebelik kesesinin önceki sezaryenden kalan rahim yara izine (skar) yerleştiği bir dış gebelik türüdür. Belirti vermeyebilir ya da ağrısız vajinal kanama, kasık ağrısı ve nadiren ani, şiddetli karın ağrısıyla ortaya çıkabilir. Erken dönemde vajinal ultrasonla teşhis edilir ve kişiye göre planlanan tedavi gerektirir.
Bir bakışta
| Tanım | Kesenin sezaryen izine yerleşmesi |
|---|---|
| Risk grubu | Sezaryen geçirmiş kadınlar |
| Belirtiler | Belirtisiz, kanama, ağrı, akut karın |
| Teşhis | Erken vajinal ultrason |
| Tedavi | İlaç, cerrahi ya da ikisi birlikte |
Sezaryen skar gebeliği, gebelik kesesinin rahim boşluğunun içine değil, önceki sezaryen ameliyatından kalan rahim yara izinin (skar) içine yerleşmesidir. Bir dış gebelik türü olarak kabul edilir. Belirtileri her zaman belirgin değildir: bazı kadınlarda hiçbir şikâyet olmadan rutin ultrasonda fark edilir, bazılarında ağrısız vajinal kanama ya da kasık ağrısıyla kendini gösterir. Nadiren skar bölgesinin yırtılmasıyla ani, şiddetli karın ağrısı ve iç kanama gelişebilir. Erken teşhis, tedavi seçeneklerini genişletir ve rahmin korunma olasılığını artırır. Bu nedenle sezaryen geçirmiş kadınlarda yeni bir gebeliğin yerinin erken dönemde ultrasonla doğrulanması önemlidir.
Sezaryen Skar Gebeliği Nasıl Oluşur?
Sezaryen sırasında rahmin alt bölümünde bir kesi yapılır ve bu kesi dikilerek kapatılır. İyileşme sürecinde bazı kadınlarda bu bölgede ince bir girinti ya da doku boşluğu kalabilir. Tıpta bu girintiye "niş" denir.
Yeni bir gebelikte döllenmiş yumurta bu girintiye yerleşirse gebelik kesesi rahim duvarının içinde, skar dokusuna gömülü olarak gelişmeye başlar. Skar dokusu normal rahim kası gibi esneyemediği için gebelik ilerledikçe bölge incelir ve kanama riski artar.
Kimlerde risk vardır?
Risk, sezaryen geçirmiş kadınlara özgüdür. Birden fazla sezaryen geçirmiş olmak, sezaryen izinin iyileşmesiyle ilgili sorunlar ve yara izinde niş bulunması riski artırabilecek durumlar arasında sayılır. Sezaryen ile yeni gebelik arasındaki sürenin kısa olmasının etkisi de araştırılan konulardandır.
Sezaryen Skar Gebeliği Hangi Belirtilerle Ortaya Çıkar?
Belirtiler, gebeliğin haftasına ve skar bölgesinin durumuna göre değişir:
- Belirtisiz seyir: Gebelik testi pozitif çıktıktan sonra yapılan kontrol ultrasonunda fark edilir.
- Vajinal kanama: Genellikle ağrısızdır; lekelenme biçiminde de olabilir.
- Kasık ve karın ağrısı: Hafif bir sızı şeklinde başlayabilir.
- Akut karın: Skar bölgesinin yırtılması durumunda ani başlayan şiddetli karın ağrısı, baş dönmesi, bayılma hissi ve iç kanama belirtileri görülür. Bu acil bir durumdur; vakit kaybetmeden en yakın hastanenin acil servisine başvurun.
Bu belirtilerin hiçbiri skar gebeliğine özgü değildir; düşük tehdidi ve diğer dış gebelik türlerinde de görülebilir. Ayırımı yapabilen asıl inceleme ultrasondur.
Skar Gebeliği Akut Karın Tablosuyla Ortaya Çıkabilir mi?
Nadiren evet. Skar bölgesi yırtıldığında tablo ani karın ağrısı ve iç kanamayla başlayabilir. Cinsel ilişki sonrasında akut karın tablosuyla başvuran bir sezaryen skar gebeliği, ilk yazarı Op. Dr. Hayri Aksüt olan ve 2013 yılında Pamukkale Medical Journal'da yayımlanan vaka sunumunun konusudur. Künyesi, yayın listemizde diğer çalışmalarla birlikte yer alır.
Sezaryen Skar Gebeliği Nasıl Teşhis Edilir?
Teşhis, vajinal ultrasonla konur. Ultrasonda rahim boşluğunun ve rahim ağzı kanalının boş olduğu, gebelik kesesinin ise rahmin ön alt duvarında, sezaryen izinin hizasında yerleştiği görülür. Kese ile mesane arasındaki rahim kası tabakasının inceliği de değerlendirilir.
Gerekli durumlarda renkli Doppler ultrason ile bölgedeki kan akımına bakılır. Kan testinde gebelik hormonu (beta-hCG) düzeyi ölçülür ve tedavi süresince takip edilir. Tanının netleşmediği durumlarda manyetik rezonans (MR) görüntüleme yardımcı olabilir.
Düşükle karışabilir mi?
Evet. Rahim ağzına doğru inmekte olan bir düşük kesesi, ultrasonda skar gebeliğine benzeyebilir. Bu ayrım tedavi açısından çok önemlidir; çünkü skar gebeliğinde körlemesine yapılan bir rahim boşaltma işlemi ciddi kanamaya yol açabilir. Bu nedenle değerlendirmenin deneyimli bir hekim tarafından yapılması gerekir.
Sezaryen Skar Gebeliği Nasıl Tedavi Edilir?
Tedaviyi kişiye göre planlıyoruz. Gebelik haftası, kesenin büyüklüğü, kalp atımı olup olmadığı, beta-hCG düzeyi, kanamanın varlığı ve kişinin ileride gebelik isteği karar sürecinde belirleyicidir. Başlıca seçenekler şunlardır:
- İlaç tedavisi: Gebelik dokusunun gelişimini durduran ilaç, kas içine ya da doğrudan keseye uygulanabilir.
- Cerrahi tedavi: Gebelik dokusu histeroskopi, laparoskopi ya da açık ameliyatla çıkarılabilir; bazı yöntemlerde skar bölgesi aynı ameliyatta onarılır.
- Destekleyici girişimler: Kanama riskini azaltmak için rahim damarlarına yönelik girişimler bazı durumlarda tedaviye eklenebilir.
Gebeliğin sürdürülmesi seçeneği, plasentanın rahim duvarına anormal yapışması (plasenta akreta) ve ciddi kanama riskleri nedeniyle ayrıntılı bilgilendirme gerektiren, yüksek riskli bir yoldur.
Sezaryen Geçirdiyseniz Yeni Gebelikte Neye Dikkat Etmelisiniz?
- Gebelik testiniz pozitif çıktığında kontrolünüzü erken dönemde planlayın.
- İlk ultrasonda gebeliğin rahim içinde ve sezaryen izinden uzakta olduğunun görülmesini isteyin.
- Kanama, lekelenme ya da kasık ağrısı olursa kontrol gününü beklemeyin.
- Ani ve şiddetli karın ağrısı, bayılma hissi gibi belirtilerde en yakın hastanenin acil servisine başvurun.
Sezaryen Sonrası Gebelik Planı
Sezaryen geçirmiş olmak yeni bir gebeliğe engel değildir; ancak yeni gebeliğin erken dönemde değerlendirilmesini gerektirir. Sezaryen doğumun sonraki gebeliklere etkisini, gebelik planınızı yaparken sizinle ayrıca konuşuyoruz. Erken gebelik kontrolü için randevu alabilir ya da bizi arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Sezaryen skar gebeliği sonraki gebeliklerde tekrar eder mi?
Skar gebeliği tedavisinden sonra yeniden gebe kalabilir miyim?
Skar gebeliği ile rahim dışı (tüpte) gebelik aynı şey mi?
Sezaryenden sonra gebeyim ve lekelenmem var, hemen kontrol olmalı mıyım?
Kaynaklar
- Ectopic Pregnancy — ACOG
- Cesarean Birth — ACOG
Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı veya tedavinin yerine geçmez. Size özel değerlendirmeyi muayenede yapıyoruz.