Tüp bebekte başkasının yumurtası veya spermi kullanılır mı?

Hayır, Türkiye'de tüp bebek tedavisinde başka bir kişinin yumurtası ya da spermi kullanılmaz. Tedavi yalnızca evli çiftin kendi yumurtası ve kendi spermiyle yapılabilir. Türkiye'deki üremeye yardımcı tedavi mevzuatı, üçüncü bir kişiden alınan yumurta, sperm ya da embriyonun kullanılmasını yasaklar. Taşıyıcı annelik de Türkiye'de uygulanamaz. Bu yüzden tüp bebekle dünyaya gelen bebek, genetik olarak kendi anne ve babasının çocuğudur. Laboratuvarın görevi, çiftin kendi yumurtası ile spermin buluşmasına uygun ortamı sağlamaktır.

Bu konuda muayenede sık sık yanlış bilgiyle karşılaşıyoruz. Kaygınızı gidermek için tüp bebekte hangi hücrelerin nasıl kullanıldığını görüşmede adım adım anlatıyoruz.

Bu Yanlış Bilgi Nereden Çıkıyor?

Bağış yumurta ve bağış sperm, bazı ülkelerde yasal olarak uygulanan yöntemlerdir. İnternette, dizilerde ya da yurt dışı haberlerinde bu uygulamalardan söz edildiği için Türkiye'de de aynı şekilde yapıldığı düşünülebilir. Oysa her ülkenin mevzuatı farklıdır.

Bir başka neden, tüp bebeğin "laboratuvarda bebek yapma" gibi algılanmasıdır. Gerçekte laboratuvarda yeni bir şey üretilmez; çiftin kendi yumurtası ve spermi bir araya getirilir ve oluşan embriyo birkaç gün izlenir.

Tüp Bebekte Hangi Hücreler Kullanılır?

Tedavinin her aşamasında yalnızca eşlere ait hücreler kullanılır:

1. Yumurta: Kadının yumurtalıkları ilaçla uyarılır ve gelişen yumurtalar ince bir iğneyle toplanır.
2. Sperm: Aynı gün eşten sperm örneği alınır ve laboratuvarda hazırlanır.
3. Döllenme: Yumurta ve sperm bir araya getirilir ya da mikroenjeksiyon (ICSI) ile her yumurtaya eşin tek bir spermi verilir.
4. Embriyo: Oluşan embriyo birkaç gün izlenir ve uygun olanı annenin rahmine transfer edilir.

Tüp bebek tedavisinin bu aşamalarının hiçbirinde çift dışından bir hücre işin içine girmez.

Sperm Çok Azsa ya da Hiç Yoksa Ne Olur?

Sperm sayısı çok düşük olan erkeklerde mikroenjeksiyon yöntemi sayesinde az sayıda spermle de döllenme sağlanabilir. Menide hiç sperm bulunmayan bazı erkeklerde ise testislerden yapılan küçük bir işlemle sperm elde edilebilir.

Bu işlemlerde de kullanılan sperm yine eşe aittir. Bütün yöntemlere rağmen sperm bulunamazsa, Türkiye'de bağış sperm kullanılması seçenek değildir; bu durumu sizinle açıkça konuşuyoruz.

Yumurta Rezervi Çok Düşükse Başka Yumurta Kullanılır mı?

Hayır. Yumurta rezervi düşük olan kadınlarda da yalnızca kadının kendi yumurtaları kullanılır. Bu durumda tedavi protokolünü rezervinize göre ayarlıyoruz ve gerekirse birden fazla döngüde elde edilen embriyolar biriktirilebilir.

Gebelik planını ileriye bırakmak isteyen ya da tıbbi nedenle yumurta rezervi azalma riski taşıyan kadınlarda, kendi yumurtalarını dondurarak saklamak mevzuat çerçevesinde mümkün olabilir. Saklanan yumurtalar da ileride yalnızca evlilik içinde, eşin spermiyle kullanılabilir.

Tüp Bebekle Doğan Bebek Diğer Bebeklerden Farklı mı?

Tüp bebekle doğan bebek, kendiliğinden oluşan gebeliklerdeki bebeklerden genetik açıdan farklı değildir. Annenin yumurtası ile babanın spermi birleştiği için bebek, anne ve babasından aldığı özellikleri taşır; göz rengi, boy ya da yüz yapısı gibi özellikler aynı kurallarla aktarılır.

Tüp bebekte farklı olan yalnızca döllenmenin gerçekleştiği yerdir. Embriyo rahme yerleştikten sonra gebelik, diğer gebelikler gibi ilerler ve aynı şekilde takip edilir.

Dondurulan Embriyolar Kimler Tarafından Kullanılabilir?

Dondurulan embriyolar yalnızca o embriyoları oluşturan evli çiftin, eşlerin yazılı onayıyla kullanılabilir. Başka bir çifte verilmeleri ya da başka amaçla kullanılmaları yasaktır. Saklama süresi ve uzatma koşulları da mevzuatla belirlenir; her aşamada sizi bilgilendiriyoruz.

Laboratuvarda Karışıklık Nasıl Önlenir?

Çiftlerin bir diğer kaygısı, örneklerin karışma ihtimalidir. Ruhsatlı tüp bebek laboratuvarlarında her çiftin yumurtası, spermi ve embriyosu kimlik bilgileriyle işaretlenir. Toplama, döllenme, transfer ve dondurma gibi kritik aşamalarda kimlik bilgileri birden fazla kişi tarafından kontrol edilir.

Tüp bebek uygulamalarının Sağlık Bakanlığı düzenlemelerine bağlı olması da bu güvenliğin bir parçasıdır. Tüp bebekte sürecin baştan sona aynı hekimce yürütülmesi de her aşamada kimin sorumlu olduğunu netleştirir.

Tüp Bebeğe Ne Zaman Geçilmeli?

Yanlış bilgiler, bazı çiftlerin tüp bebek kararını gereğinden fazla ertelemesine yol açabilir. Oysa özellikle kadının yaşı ilerledikçe kaybedilen zaman, tedavinin sonucunu etkileyebilir. Kaç yıl gebe kalınamazsa tüp bebeğe geçilmeli sorusunun cevabı da büyük ölçüde yaşa ve bilinen sorunlara bağlıdır.

Tüp bebek görüşmesinde tedavide kullanılan hücreleri, laboratuvar sürecini ve yasal çerçeveyi açıkça anlatıyoruz; aklınızdaki her soruyu sorabilirsiniz. Görüşme planlamak için iletişim bilgilerimizi kullanabilir ya da bize telefonla ulaşabilirsiniz.