Dermoid Kist Burkulması (Torsiyon) Nedir, Acil Ameliyat Gerekir mi?

Dermoid kist burkulması (torsiyon), yumurtalıktaki dermoid kistin ağırlığı nedeniyle yumurtalığın damarlarını taşıyan sapı etrafında dönmesidir ve evet, genellikle acil ameliyat gerektirir. Burkulma yumurtalığa giden kanı kısar; ani başlayan şiddetli kasık ağrısı, bulantı ve kusma ortaya çıkar. Ameliyat ne kadar erken yapılırsa yumurtalığın kurtarılma olasılığı o kadar artar. Bilinen bir dermoid kistiniz varken ani kasık ağrısı başladıysa ağrının geçmesini beklemeden en yakın hastanenin acil servisine başvurmanız gerekir.

Dermoid Kist Nedir?

Dermoid kist, tıbbi adıyla matür kistik teratom, yumurtalıkta gelişen ve büyük kısmı iyi huylu olan bir oluşumdur. Farklı doku türlerine dönüşebilen hücrelerden kaynaklandığı için içinde yağlı bir madde, kıl, deri parçaları ve bazen diş bulunabilir. Doğurganlık çağındaki kadınlarda görülebildiği gibi menopozdan sonra da saptanabilir.

Dermoid kist çoğu zaman şikâyet yapmaz ve başka bir nedenle yapılan ultrasonda fark edilir. İlaçla küçülmez, kendiliğinden de kaybolmaz. Yavaş büyür; bu yüzden küçük kistlerde izlem, büyüyen ya da şikâyet yapan kistlerde ameliyat planlanır.

Dermoid Kist Neden Burkulmaya Yatkındır?

Dermoid kistin içeriği yoğun ve ağırdır. Ağır bir kist yumurtalığı bir sarkaç gibi hareketli hâle getirir. Vücut hareketleri, ani dönüşler ya da egzersiz sırasında yumurtalık sapı üzerinde dönebilir.

Orta büyüklükteki kistler bu açıdan dikkat çeker: küçük kistler yumurtalığı yeterince ağırlaştırmaz, çok büyük kistler ise karın içinde sıkışarak daha az hareket eder. Yine de her boyuttaki kistte torsiyon görülebilir. Gebelik sırasında rahmin büyümesiyle organların yer değiştirmesi de bir risk dönemi oluşturur.

Torsiyonun Belirtileri Nelerdir?

• Kasıkta, çoğunlukla bir tarafta aniden başlayan şiddetli ağrı
• Bulantı ve kusma
• Ağrının bir süre hafifleyip yeniden artması (kısmi dönme ve kendiliğinden açılma)
• Karında hassasiyet, bazen ateş
• Bilinen bir kist varken başlayan yeni ve farklı nitelikte ağrı

Ağrının gelip gitmesi yanıltıcı olabilir. Yumurtalık bazen birkaç kez dönüp açılır; ağrı azaldığı için başvuru gecikebilir. Bilinen dermoid kisti olan bir kadında ani kasık ağrısı her zaman ciddiye alınmalıdır.

Torsiyon Nasıl Anlaşılır?

Önce ağrının nasıl başladığını, kist öykünüzü ve gebelik olasılığını soruyoruz. Ardından muayene ve transvajinal ultrason yapıyoruz. Ultrasonda büyümüş, ödemli yumurtalık ve dermoid kistin tipik görünümü izlenir. Doppler ile kan akımı incelenir.

Doppler'de kan akımının görülmesi torsiyonu tümüyle dışlamaz. Bu nedenle tanı, muayene bulguları ve ağrının seyriyle birlikte konur. Apandisit, dış gebelik ve böbrek taşı gibi benzer ağrı yapan durumlar ayırt edilir.

Acil Ameliyat Neden Gerekir?

Torsiyonda zaman, yumurtalık dokusu demektir. Kan akımı uzun süre kesik kalırsa yumurtalık dokusu kalıcı olarak zarar görebilir. Bu nedenle torsiyondan şüphelenildiğinde gözlem yerine cerrahi müdahale planlanır.

Gecikmiş ve tekrarlayan torsiyonlarda sorun yumurtalıkla sınırlı kalmayabilir. Dönen yapılar çevre organlara yapışabilir ya da onları etkileyebilir. Bu durumun nadir ama ağır bir örneğini, Op. Dr. Hayri Aksüt ortak yazar olarak bir olgu sunumunda paylaşmıştır: Sivaslioglu AA, Aksut H, Iri R. Small bowel necrosis secondary to three times torsion of an ovarian dermoid cyst in a 55-year-old woman. J Cases Obstet Gynecol 2014; 1(1): 5-7. Bu künye, hekimimizin öteki bilimsel yayınlarıyla birlikte listelenmiştir.

Ameliyatta Ne Yapılır?

1. Yumurtalığın çevrilmesi (detorsiyon): Dönmüş yumurtalık eski konumuna getirilir ve kanlanmasının geri gelmesi beklenir.
2. Kistin çıkarılması (kistektomi): Dermoid kist sağlıklı yumurtalık dokusundan ayrılarak alınır.
3. Yumurtalığın korunması: Doku koyu renkli görünse bile toparlanabileceği için mümkün olduğunda yumurtalık bırakılır.
4. Karın içinin temizlenmesi: Kist içeriği dökülürse karın içi bol sıvıyla yıkanır.
5. Patoloji: Çıkarılan doku incelemeye gönderilir.

Ameliyat uygun hastalarda laparoskopi (kapalı yöntem) ile yapılabilir. Çok büyük kistlerde, yaygın yapışıklıkta ya da menopoz sonrasında yumurtalığın da alınması gibi farklı kararlar gerekebilir. Yöntem, ameliyat sırasında görülen tabloya göre belirlenir.

Ameliyattan Sonra İyileşme Nasıl Olur?

Laparoskopiyle yapılan ameliyatlardan sonra genellikle kısa sürede ayağa kalkarsınız ve yatış süresi kısadır. Omuz ağrısı, karında gaz hissi ve kesi yerlerinde hassasiyet ilk günlerde beklenen şikâyetlerdir. Açık ameliyat gerektiğinde iyileşme biraz daha uzun sürer.

Kontrol muayenesinde patoloji sonucunu sizinle konuşuyor, yumurtalığın kanlanmasını ultrasonla yeniden değerlendiriyoruz. Dermoid kist aynı ya da karşı yumurtalıkta yeniden gelişebilir; bu nedenle ilerleyen dönemde belirli aralıklarla ultrason kontrolü yapılması önerilir. Ateş, artan ağrı ya da yara yerinde akıntı olursa kontrol tarihi beklenmez.

Burkulma Olmadan Dermoid Kist Ne Zaman Ameliyat Edilir?

Torsiyon gelişmeden önce, belirli bir boyutu aşan, büyümeye devam eden ya da ağrı yapan dermoid kistlerin planlı olarak alınması önerilebilir. Planlı ameliyat, acil koşullara göre daha sakin bir hazırlık ve yumurtalığı koruyan bir teknik için zaman tanır. Gebelik düşünüyorsanız ameliyatın zamanlamasını ayrıca sizinle konuşuyoruz.

Yumurtalık kisti ameliyatının yöntemini, hazırlığını ve iyileşme sürecini ameliyat öncesi görüşmede ayrıntılı anlatıyoruz. Kistiniz için izlem mi ameliyat mı uygun, muayene sonrası birlikte değerlendirmek isterseniz randevu bilgilerimize ulaşabilirsiniz.