Yumurtalık Kisti Kendiliğinden Geçer mi?

Yumurtalık kistinin kendiliğinden geçip geçmeyeceği kistin türüne bağlıdır. Doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık karşılaşılan fonksiyonel kistler, yani yumurtlama sürecine bağlı oluşan folikül ve korpus luteum kistleri, genellikle birkaç adet döngüsü içinde tedavi gerekmeden kaybolur. Buna karşılık çikolata kisti (endometrioma), dermoid kist ve bazı sıvı ya da mukus dolu kistler kendiliğinden geçmez. Bu yüzden ilk ultrasonda kistin görünümü, boyutu ve şikâyetler birlikte değerlendirilir; karar genellikle tek bir görüntüye göre değil, kontrol ultrasonuna göre verilir.

Hangi Yumurtalık Kistleri Kendiliğinden Kaybolur?

Yumurtalık her ay bir yumurta hazırlarken folikül adı verilen sıvı dolu kesecikler oluşturur. Folikül çatlamaz ve büyümeye devam ederse folikül kisti gelişir. Yumurtlamadan sonra geride kalan yapı (korpus luteum) içine sıvı ya da kan dolarsa korpus luteum kisti oluşur. Bu iki kist türü normal döngünün bir parçasıdır ve hormonların değişmesiyle genellikle geriler.

İçine kanama olmuş kistler (hemorajik kist) de çoğu zaman bu gruba girer. Ultrasonda karmaşık görünebilirler, ancak birkaç hafta içinde içerikleri emilir ve küçülürler. Bu kistlerde amaç, gereksiz ameliyattan kaçınmak için beklemek ve kontrolle kaybolduğunu göstermektir.

Hangi Kistler Kendiliğinden Geçmez?

Bazı kistler yumurtlama döngüsüyle ilişkili değildir ve beklemekle kaybolmaz:

• Çikolata kisti (endometrioma): Endometriozis hastalığına bağlı, içinde eski kan bulunan kisttir. Boyutu, şikâyetler ve gebelik planına göre takip ya da ameliyat düşünülür.
• Dermoid kist: İçinde yağ, kıl gibi dokular barındıran iyi huylu bir kisttir. Büyüdükçe yumurtalığın kendi etrafında dönmesine (torsiyon) zemin hazırlayabilir.
• Kistadenom: Yumurtalık yüzeyinden gelişen, sıvı ya da mukus içeren ve zamanla büyüyebilen kistlerdir.

Bu kistlerde amaç, kistin özelliklerine göre doğru zamanda ve yumurtalığı mümkün olduğunca koruyarak tedavi planlamaktır. Yumurtalık kisti ameliyatında yöntemi ve yumurtalık dokusunun nasıl korunacağını ameliyat öncesinde sizinle ayrıntılı konuşuyoruz.

Kist Kaybolmadıysa Ne Yapılır?

Kontrol ultrasonunda kist hâlâ duruyorsa ya da büyümüşse durumu yeniden değerlendiriyoruz. Kistin içyapısı (basit sıvı mı, bölmeli mi, katı alan var mı), boyutu, kadının yaşı ve şikâyetleri karar için önemlidir. Gerekirse bazı kan testleri istiyoruz. Ultrasonda belirsiz özellikler taşıyan kistlerde ileri görüntüleme düşünülebilir.

Uzun süre kaybolmayan, büyüyen, ağrı yapan ya da ultrasonda şüpheli özellik gösteren kistlerde ameliyat gündeme gelir. Bu ameliyatlar çoğu zaman kapalı (laparoskopik) yöntemle yapılabilir. Ameliyat önerimizi, kistin gerçekten bir risk ya da şikâyet oluşturduğu durumlarla sınırlı tutuyoruz.

Kistin Boyutu Tek Başına Karar İçin Yeterli mi?

Hayır, kistin santimetre olarak boyutu kararın yalnızca bir parçasıdır. Büyük ama basit sıvı içeren bir fonksiyonel kist birkaç hafta içinde kaybolabilirken, daha küçük bir dermoid kist yıllarca yerinde kalabilir. Ultrasonda kistin duvar kalınlığı, içinde bölme ya da katı alan olup olmaması, kanlanma özellikleri ve öteki yumurtalığın durumu birlikte değerlendirilir. Kadının yaşı, adet düzeni, gebelik isteği ve ailede yumurtalık ya da meme kanseri öyküsü de karara etki eder. Bu nedenle başka bir hastanın kistiyle karşılaştırma yapmak yanıltıcı olabilir.

Kist Beklenirken Hangi Belirtiler Acildir?

Takip edilen kistler genellikle sorunsuz seyreder, ancak bazı belirtiler acil değerlendirme gerektirir:

1. Ani başlayan, şiddetli ve tek taraflı kasık ağrısı
2. Ağrıya eşlik eden bulantı ve kusma
3. Ateş ya da baygınlık hissi
4. Karında hızla artan şişkinlik ve sertlik

Bu belirtiler kistin yırtılması ya da yumurtalığın kendi etrafında dönmesi (torsiyon) anlamına gelebilir. Torsiyonda yumurtalığın kanlanması bozulduğu için zaman önemlidir; bu belirtilerde randevu beklemeden en yakın hastanenin acil servisine başvurun. Dermoid kist burkulmasında genellikle acil ameliyat gerekir.

Gebelikte Görülen Kistler Geçer mi?

Gebeliğin ilk haftalarında korpus luteum, gebeliği destekleyen hormonları üretir ve bu dönemde kistik görünmesi olağandır. Bu kistler genellikle gebeliğin ilerleyen haftalarında küçülür. Gebelikte saptanan diğer kistler ise boyut ve görünümlerine göre takip edilir. Gebelikte ani başlayan şiddetli kasık ağrısı, tıpkı gebelik dışında olduğu gibi, beklenmeden değerlendirilmelidir.

Kist Takibinde Neye Dikkat Etmeli?

Kist takibinde en önemli nokta, kontrolü aksatmamaktır. Fonksiyonel olduğu düşünülen bir kistin kaybolduğunun ultrasonla gösterilmesi gerekir. Kontrol tarihini, kistin boyutunu ve ilk ultrason raporunu saklamak, sonraki muayenede karşılaştırmayı kolaylaştırır. Adet düzeninizde değişiklik, yeni başlayan ağrı ya da ilişki sırasında ağrı gibi şikâyetleri de not etmeniz yararlı olur.

Kistle birlikte ağrılı adet, düzensiz kanama ya da akıntı gibi muayene gerektiren başka şikâyetleriniz varsa aynı muayenede değerlendiriyoruz. Kistinizin takip mi yoksa yumurtalık kisti tedavisi mi gerektirdiğini öğrenmek için iletişim ve randevu bilgilerimizden ya da telefonla randevu oluşturabilirsiniz.