Kısa cevap
Le Fort kolpokleizis, ileri evre rahim sarkmasında vajinanın ön ve arka duvarlarının birbirine dikilerek kısmen kapatıldığı bir ameliyattır. Genellikle cinsel ilişki beklentisi olmayan, ileri yaşta ve uzun ameliyat riski yüksek kadınlarda düşünülür. Rahim yerinde bırakılır, vajinanın kenarlarında akıntının çıkacağı kanallar korunur.
Bir bakışta
| Ameliyat türü | Vajinayı kısmen kapatan (obliteratif) onarım |
|---|---|
| Kimlere | İleri yaş, ileri evre sarkma, cinsel ilişki beklentisi yok |
| Rahim | Yerinde bırakılır |
| Önemli koşul | Sonrasında vajinal ilişki mümkün olmaz |
| Öncesinde | Rahim iç zarı ve rahim ağzı değerlendirmesi |
Le Fort kolpokleizis, ileri evre rahim sarkmasında uygulanan ve vajinayı kısmen kapatarak sarkan organları içeride tutan bir ameliyattır. En uygun adaylar ileri yaştaki, gelecekte vajinal cinsel ilişki beklentisi olmayan ve uzun süren rekonstrüktif ameliyatlar için riski yüksek kadınlardır. Rahim alınmaz; vajinanın ön ve arka duvarı birbirine dikilir, iki yanda akıntının dışarı çıkması için dar kanallar bırakılır. Kararın en önemli koşulu, ameliyattan sonra vajinal ilişkinin mümkün olmayacağının hasta tarafından açıkça kabul edilmesidir.
Rahim Sarkması Nedir, Neden Olur?
Rahim sarkması (uterin prolapsus), rahmi ve diğer pelvik organları yerinde tutan kas ve bağların zayıflaması sonucu rahmin vajina içine, ileri evrelerde de dışarıya doğru inmesidir. Çoğu zaman mesane ya da bağırsağın vajina duvarına doğru sarkması da tabloya eşlik eder.
Zayıflamaya katkıda bulunan başlıca etkenler şunlardır:
- Vajinal doğumlar, özellikle zor ve uzun doğumlar
- Menopozla birlikte dokuların destek gücünün azalması
- İleri yaş
- Kronik öksürük, kabızlık ve ağır kaldırma gibi karın içi basıncı artıran durumlar
- Fazla kilo
Sarkma Hangi Şikâyetlere Yol Açar?
Hafif sarkmalar şikâyet yapmayabilir. İlerledikçe vajinada dolgunluk ya da "bir şey çıkıyor" hissi, ele gelen bir kitle, oturur ve yürürken rahatsızlık ortaya çıkar. Dışarı taşan dokuda sürtünmeye bağlı yara ve kanama gelişebilir.
İdrarı tam boşaltamama, sık idrara çıkma, idrar yolu enfeksiyonları ve dışkılamada güçlük de eşlik edebilir. Bazı kadınlar idrar yapabilmek için sarkan dokuyu eliyle içeri itmek zorunda kalır.
Sarkmada Ameliyat Dışında Hangi Seçenekler Var?
Her sarkma ameliyat gerektirmez. Şikâyeti az olan kadınlarda pelvik taban kas egzersizleri, kabızlığın düzeltilmesi ve kilo verilmesi ilerlemeyi yavaşlatabilir. Daha belirgin sarkmalarda vajinaya yerleştirilen ve organları yukarıda tutan pesser denenebilir.
Ameliyat gerektiğinde iki ana yol vardır. Rekonstrüktif ameliyatlar vajinanın uzunluğunu ve işlevini koruyarak organları eski yerine asar; bu ameliyatlar vajina ya da karın yoluyla yapılabilir. Obliteratif ameliyatlar ise vajinayı kısmen ya da tamamen kapatır. Le Fort kolpokleizis bu ikinci gruptandır ve klasik olarak kısmi kolpokleizistir: rahim yerinde kalır, vajina tümüyle değil, iki yanda kanallar bırakılarak kapatılır.
Tam (total) kolpokleizis ise ayrı bir tekniktir. Genellikle daha önce rahmi alınmış ve vajina tepesi sarkmış kadınlarda, vajina duvarının neredeyse tamamı çıkarılarak uygulanır. Hangi tekniğin size uygun olduğuna muayene bulgularınıza ve öykünüze göre birlikte karar veriyoruz.
Le Fort Kolpokleizis Nasıl Yapılır?
- Ameliyat vajina yoluyla yapılır, karında kesi açılmaz.
- Vajinanın ön ve arka duvarından dikdörtgen biçimli birer şerit halinde yüzey dokusu çıkarılır.
- Çıplak kalan ön ve arka duvarlar karşılıklı olarak dikilir; sarkan rahim bu sırada yukarı itilir.
- İki yanda, rahim ağzından gelebilecek akıntının ve kanın dışarı çıkabileceği dar kanallar bırakılır.
- Gerekirse vajina girişi ve perine bölgesi de güçlendirilir.
Rekonstrüktif sarkma ameliyatlarına göre genellikle daha kısa sürmesi ve kan kaybının çoğunlukla az olması bu yöntemin öne çıkan yönleridir. Uygun hastalarda bölgesel anestezi ile yapılabilmesi, kalp ve akciğer hastalığı olan ileri yaştaki kadınlar için önem taşır.
Kimler İçin Uygun, Kimler İçin Değil?
Uygun adaylar genellikle şu özellikleri taşır:
- İleri yaşta olmak ve ileri evre sarkma ya da daha önceki onarımlardan sonra tekrarlayan sarkma yaşamak
- Gelecekte vajinal cinsel ilişki istememek ve bunu eşiyle de konuşmuş olmak
- Ek hastalıklar nedeniyle uzun ameliyatlar için riskin yüksek olması
Cinsel yaşamını sürdürmek isteyen kadınlarda bu yöntem uygun değildir; bu durumda vajinayı koruyan onarım ameliyatları ya da pesser düşünülür. Kararın aile baskısıyla değil, hastanın kendi isteğiyle verilmesi gerekir. Sonradan pişmanlık yaşanmaması için bu görüşmeye bilerek zaman ayırıyoruz.
Ameliyattan Önce Neler Değerlendirilir?
Ameliyattan sonra rahme ve rahim ağzına vajina yoluyla ulaşmak mümkün olmayacağı için hazırlık aşamasını özenle yürütüyoruz:
- Rahim iç zarının ultrasonla değerlendirilmesi, gerekirse biyopsi
- Güncel rahim ağzı kanser taraması
- İdrar kaçırma ve idrar boşaltma şikâyetlerinin sorgulanması
- Genel sağlık ve anestezi değerlendirmesi
Menopoz sonrası kanama öyküsü olan ya da rahim iç zarında şüpheli bulgu bulunan kadınlarda farklı bir ameliyat planı gerekebilir.
Ameliyat Sonrası Süreç Nasıldır, Hangi Sorunlar Olabilir?
Ameliyat sonrası yatış süresi genellikle kısadır ve günlük aktivitelere dönüş hızlıdır. İlk haftalarda ağır kaldırmaktan, ıkınmaktan ve kabızlıktan kaçınılması önerilir.
Sarkma düzeldikten sonra daha önce bükülme nedeniyle gizli kalan bir efor tipi idrar kaçırma ortaya çıkabilir. Bu olasılığı ameliyattan önce sizinle konuşuyoruz. İdrar yolu enfeksiyonu, kanama ve dikiş yerinde ayrılma diğer olası sorunlardır.
Hekimimizin Bu Konuda Bir Sunumu Var mı?
Evet. Op. Dr. Hayri Aksüt, 2013 yılında İzmir'de düzenlenen 5th International Urogynecology Congress'te "Complete colpocleisis (Le Fort Operation)" başlıklı sözlü bildirinin yazarları arasındadır. Bildirilerin ve makalelerin tamamı yayınlarımız arasında bir arada yer alıyor.
Sarkma ve idrar kaçırma için uygulanan diğer yöntemleri, idrar kaçırma ve sarkma ameliyatı seçenekleriyle karşılaştırarak muayenede anlatıyoruz. Muayene ve değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Le Fort ameliyatından sonra vajinal muayene yapılabilir mi?
Kolpokleizis sonrası rahim sarkması tekrar eder mi?
Le Fort ameliyatı yerine pesser kullanılabilir mi?
Annemde aşağıdan bir şey çıkıyor, yürürken zorlanıyor, nasıl bir değerlendirme yapılır?
Kaynaklar
- Pelvic organ prolapse — NHS
- Pelvic Support Problems — ACOG
Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı veya tedavinin yerine geçmez. Size özel değerlendirmeyi muayenede yapıyoruz.